Γιώργος Χατζηνίκος

Ο Γιώργος Χατζηνίκος αφού πήρε δίπλωμα Διεύθυνσης Ορχήστρας και δίπλωμα Πιάνου στο Mozarteum του Ζάλτσμπουργκ (αμφότερα με διάκριση και επιπλέον απονομή του χρυσού μεταλλίου Lilly Lehmann της International Foundation Mozarteum), δέχτηκε τη θέση Chef-correpetitor στην Όπερα του Μονάχου.

Ορμώμενος από βαθύτερες ανησυχίες και ερωτήματα, προτίμησε να ακολουθήσει τον δρόμο της απόλυτης μουσικής όπως τον διάνοιγε η καριέρα του σολίστ που τον οδήγησε στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης, τη Νότια Αφρική, την Ινδία, τις Η.Π.Α. και τη Βραζιλία, ενώ στο διάστημα αυτό διηύθυνε μόνο σποραδικά.

Παράλληλα φρόντιζε για την περαιτέρω μουσική του καλλιέργεια μέσω της επαφής του με αυθεντίες όπως ο Edwin Fischer, ο Carl Orff, ο Edward Erdmann, ο George Chavchavadze, η Alice Pashkus. Το 1959 συνάντησε στη Μόσχα τον κορυφαίο Ρώσο παιδαγωγό Χάινριχ Νώυχαους, δάσκαλο του Εμίλ Γκίλελς και του Σβιατοσλάβ Ρίχτερ, ο οποίος τον έκανε να συνειδητοποιήσει ότι μόνο η διδασκαλία, στην ύψιστη έννοιά της, θα μπορούσε να τον οδηγήσει σε ουσιαστικά συμπεράσματα.

Έτσι, χωρίς ποτέ να σταματήσει τη σολιστική του δραστηριότητα, το 1961 δέχτηκε την πρόσκληση να διδάξει στο Royal Manchester College of Music της Αγγλίας. Εκεί του ανέθεσαν να ιδρύσει και τάξη διεύθυνσης ορχήστρας, οπότε του δόθηκε η αναπάντεχη ευκαιρία να διεισδύσει πολύ βαθύτερα στην έννοια της τέχνης αυτής, πέραν των έως τότε δεδομένων του, του φυσικού δηλαδή ταλέντου και της καθιερωμένης ακαδημαϊκής εκπαίδευσης. Έκτοτε άρχισε να καλλιεργεί συστηματικά την τέχνη της διεύθυνσης ορχήστρας από διάφορες θέσεις, αναλαμβάνοντας διαδοχικά – και παράλληλα με τα μαθήματα που έδινε – τη Hoylake, τη South Manchester και τέλος την Bury Orchestra την οποία διηύθυνε επί 13 χρόνια και με την οποία παρουσίασε, εκτός από ένα μεγάλο μέρος του συμφωνικού ρεπερτορίου, σε studio presentation τις όπερες Bastien und BastienneΙμπρεσάριοςΈτσι κάνουν όλεςΝτον ΤζιοβάννιΟι γάμοι του Φίγκαρο και Ιδομενέας του Mozart με αποκατάσταση του recitativo στη θεμελιώδη του σημασία, καθώς και Φιντέλιο του Beethoven.

Παράλληλα δημιούργησε το New Manchester Ensemble, διάφορα μικρά σύνολα και ιδιαίτερα τρεις χορωδίες και τμήματα μουσικής ενημέρωσης στο U.M.I.S.T. (University of Manchester Institute of Science and Technology), όπου του ανέθεσαν να δημιουργήσει γέφυρες ανάμεσα στην τέχνη και την επιστήμη.

Επίσης, επί σειρά ετών διηύθυνε τα ετήσια Cleveland Easter Orchestra Courses και τα Canford Choral Weekends, δίδαξε επανειλημμένως στα Cornwall Prusia Cove Seminars, έδωσε σεμινάρια ερμηνείας στο Well’s Cathedral School και ένα σεμινάριο διεύθυνσης ορχήστρας στη Royal Academy of Music του Λονδίνου, όλα αυτά παράλληλα με τη σολιστική του δράση, χάρη στην οποία συνέπραξε ως σολίστ και με ορχήστρες όπως η Φιλαρμονική του Βερολίνου, η RTF Παρισίων, η BBC Λονδίνου, η Suisse Romande Γενεύης κ.ά.

Στο πλαίσιο αυτό, δίπλα στο κλασικό και ρομαντικό ρεπερτόριο παρουσίασε πολλά σύγχρονα έργα, όπως του Schönberg, του Σκαλκώτα, του Χρήστου, του Στραβίνσκι, του Orff, του Berg, του Webern, του Ξενάκη, του Τακεμίτσου και διαφόρων νεότερων Άγγλων συνθετών.

Διηύθυνε έργα Σκαλκώτα και Χρήστου σε κατά τόπους πρώτες εκτελέσεις με τη Nothern Sinfonia και το Bach Festival Ensemble του Λονδίνου, την ορχήστρα RAI Milano και τη Φιλαρμονική Košice Σλοβακίας στο Φεστιβάλ Αθηνών και την Ορχήστρα της Ραδιοφωνίας της Δανίας στην Πανευρωπαϊκή Συναυλία (European Broadcast Union).

Το 1992-94 διηύθυνε επτά διαφορετικά προγράμματα του κλασικού ρεπερτορίου στο Βερολίνο με τη Sinfonie Orchester Berlin, και το 1994 διηύθυνε στη Μόσχα το Πασχαλινό ορατόριο του Bach, ενώ πρωτοπαρουσίασε έργα Σκαλκώτα.

Από το 1983 διευθύνει το μουσικό τμήμα των ετήσιων σεμιναρίων του Χόρτου Πηλίου, όπου συνδυάζοντας νέους μουσικούς από διάφορες χώρες της Ευρώπης με νέους Έλληνες μουσικούς συγκροτεί συμφωνικές ορχήστρες με τις οποίες και παρουσιάζει το Γερμανικό Ρέκβιεμ του Brahms, τη Συμφωνία αρ. 13 BabyYar του Σοστακόβιτς, τα CarminaBurana του Orff και το Έτσι κάνουν όλες του Mozart σε δική του μετάφραση στα ελληνικά και με επαναφορά του recitativo στην αρχική θεμελιώδη του έννοια.

Μεταξύ άλλων έχει παρουσιάσει την Περσεφόνη και τους Γάμους του Στραβίνσκι σε πρώτη εκτέλεση στην Ελλάδα.

Ως αναγνώριση της προσφοράς του στην ευρωπαϊκή μουσική, το ιταλικό Πανεπιστήμιο της Παβίας του απένειμε το 1990 το μετάλλιο Maria-Teresa Ugo Foscolo.

Το φθινόπωρο του 1993 συγκρότησε σε ένα δίμηνο σεμινάριο του Πνευματικού Κέντρου του Δήμου Αθηναίων μια συμφωνική ορχήστρα με νέους σπουδαστές οι οποίοι, αφού μελέτησαν 10 Συμφωνίες, παρουσίασαν σε δημόσια συναυλία το ένα από τα δύο πλήρη προγράμματα που είχαν προπαρασκευάσει.

Συγχρόνως εξακολουθεί τα διεθνή σεμινάρια που τον έχουν οδηγήσει μεταξύ άλλων στην Ισλανδία, τη Βραζιλία, την Ισπανία, την Ινδία και τις Η.Π.Α. διοργανώνοντας ορχήστρες, χορωδίες και φωτίζοντας άγνωστες ή παραμελημένες πτυχές της μουσικής ερμηνείας σε σολίστες οποιουδήποτε οργάνου, κουαρτέτου οργάνων και άλλα μικρά σύνολα, καθώς και τραγουδιστές, σε έργα που καλύπτουν τη μουσική φιλολογία από τον 18ο αιώνα μέχρι και σήμερα.

 

«Ανήκει απόλυτα στην πρώτη σειρά της γενιάς του και έχει την ιδιαίτερη ικανότητα να διαπρέπει εξίσου ως σολίστ, ως διευθυντής ορχήστρας και χορωδίας, καθώς και ως παιδαγωγός».

Carl Orff

 

«Αγαπητέ κ. Χατζηνίκο,

... το γράμμα σας μου έδωσε –πιστέψτε με– πολλή χαρά και το περισσότερο για το γεγονός ότι μου γράψατε. Δεν είμαι διόλου ματαιόδοξος μα η γνωριμία μας ήταν για μένα η πιο ευχάριστη έκπληξη που μπορούσε να μου συμβεί. Και διότι είχα την ευκαιρία να εκτιμήσω βαθύτατα τη μουσική σας, και τη θέση σας απέναντί της, και διότι σαν άνθρωπος μου παρουσιάσατε την πιο λαμπερή εικόνα σύγχρονου μουσικού, νέου, συνειδητού και πέρα ώς πέρα υπεύθυνου...»

Μάνος Χατζιδάκις

(απόσπασμα από επιστολή του Μάνου Χατζιδάκι προς τον Γεώργιο Χατζηνίκο στις 22.6.1955)

 

«... μια καταπληκτική ικανότητα να συλλαμβάνει την ουσία του στιλ που εκείνη τη στιγμή ερμηνεύει, μια πανταχού παρούσα ατομικότητα...»

Δημήτρης Μητρόπουλος

«Εκπληκτική αντίληψη... η πιο τέλεια αυθεντικότης...»

Jean Françaix

«Μουσικός και βιρτουόζος εξαιρετικού διαμετρήματος»

H.H. Stuckenschmidt