σχόλιο σε μια φωτογραφία

 

Αλέξης Οικονομίδης

 

Τη φωτογραφία αυτή, που δεν θυμάμαι δυστυχώς ποιος είναι ο δημιουργός της, την είχα αποθηκεύσει σε ανύποπτο χρόνο στον υπολογιστή μου, γιατί μου είχε φανεί πολύ εκφραστική, σχεδόν εμβληματική για τον πολιτικό που κυβερνούσε την Ελλάδα τα δυόμισι τελευταία χρόνια: ο Α. Σαμαράς, με πόζα ακροδεξιού ηγέτη του Μεσοπολέμου, να δείχνει στους Έλληνες και τις Ελληνίδες την οδό που τους υπόσχεται – συμβολικά, προς την απώτατη δεξιά άκρη του φωτογραφικού πλάνου… 

Την κοίταζα πάλι στην οθόνη, αμέσως μετά την κατάληξη της τρίτης ψηφοφορίας για την προεδρική εκλογή. Αν ο Α. Σαμαράς υπήρξε ο χειρότερος πρωθυπουργός της Μεταπολίτευσης, δεν είναι μόνο γιατί επί των ημερών του τα μνημόνια, τα μεσοπρόθεσμα και τα εφαρμοστικά τους μέτρα μεταπλάσθηκαν σταδιακά από νομικά κείμενα σε υλική πραγματικότητα, περιορίζοντας δραματικά τον δημόσιο πλούτο, τις παραγωγικές δυνατότητες και τις αναπτυξιακές προοπτικές της μεταπολιτευτικής Ελλάδας. Ούτε γιατί ο ίδιος υπηρέτησε αυτή την πολιτική με την ορμή νεοφωτίστου.

Ο Α. Σαμαράς δεν υπήρξε απλώς ο πειθήνιος «υπάλληλος των ξένων» στην εφαρμογή ενός άδικου και αντιαναπτυξιακού οικονομικού προγράμματος, και μάλλον καλές υπηρεσίες του προσφέρουν όσοι τον εμφανίζουν έτσι. Κανένα μνημόνιο, για παράδειγμα, δεν προέβλεπε ως προαπαιτούμενο για την εκταμίευση κάποιας δόσης την υποχρέωση του Π. Μπαλτάκου να δίνει διαλέξεις για την κρυπτεία στους αξιωματικούς των σωμάτων ασφαλείας. Το έκανε για τον απλό λόγο ότι στο ιδεολογικό σύμπαν του στενού πρωθυπουργικού περιβάλλοντος η αρχαία Σπάρτη αντιπροσωπεύει την αρχέγονη φυλετική κοινωνία, μΊα από τις ιδέες που μοιράζονται σταθερά με τους συνομιλητές τους της Χρυσής Αυγής.

Ο Α. Σαμαράς υπήρξε ο χειρότερος πρωθυπουργός της Μεταπολίτευσης γιατί φιλοδόξησε να διαγράψει την ίδια τη Μεταπολίτευση, να συρρικνώσει ελευθερίες και δικαιώματα που για πρώτη φορά αυτή καθιέρωσε, να αλλάξει θεσμικά και να σφραγίσει ιδεολογικά τη χώρα, ανασύροντας από τη μετεμφυλιακή, ψυχροπολεμική δεκαετία του ’50 και αποκαθιστώντας στην εποχή του ύστερου νεοφιλελευθερισμού μια Ελλάδα του αυταρχικού, εθνολαϊκιστικού και θρησκόληπτου συντηρητισμού. Μπορεί οι πολιτικές της λιτότητας να τείνουν εγγενώς στον εκφυλισμό της δημοκρατίας, τα περιθώρια ωστόσο που προσφέρουν σε έναν φανατικό για να αφήσει τα δικά του ίχνη, δεν είναι καθόλου αμελητέα.

Η Αριστερά έχει ένα έργο πολύ πιο σύνθετο και ουσιαστικό από την απλή θεραπεία –που, άλλωστε, δεν είναι καθόλου απλή– των εισοδηματικών συνεπειών που είχαν οι πολιτικές της ύφεσης και της λιτότητας. Καλείται, ταυτόχρονα, να αποκαταστήσει το κράτος δικαίου, να επαναφέρει δικαιώματα και να διευρύνει ελευθερίες, να αντιμετωπίσει κάθε είδους δεσποτισμό, την άγνοια και την προκατάληψη. Και ο μόνος τρόπος για να το επιτύχει, είναι να συγκροτήσει ένα κινητήριο όραμα που αυτά ακριβώς τα προτάγματα θα εμπεριέχει.

files/chronosmag/themes/theme_one/faviconXronos.png

  ΧΡΟΝΟΣ 20 (12.2014)