homo ludens / στιγμές της πρωτοπορίας

 

Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης στήνει ένα Αρχείο/Δίκτυο

για τις Πρωτοπορίες και τα Κινήματα του 20ού αιώνα]

#10
Naked Avant Garde / Γυμνή Πρωτοπορία

 

Γυμνό Γέυμα/Naked Lunch. Του William S. Burroughs. To 1959. Αλλά και Γυμνή Πόλη/Naked City, του Guy Debord. To 1957. Θυμίζω την τηλεοπτική αστυνομική σειρά Naked City, από το 1958 έως το 1963, η οποία αντλούσε την έμπνευσή της, και τον τίτλο της βεβαίως, από τη νουάρ ταινία Naked City του Jules Dassin, ένα ασπρόμαυρο φιλμ γυρισμένο με τεχνικές ντοκιμαντέρ το 1948. Θυμίζω επίσης, και θυμάμαι, ότι ο Debord γοητευόταν από τις κοφτές, μινιμαλιστικές θα λέγαμε σήμερα, φράσεις του νουάρ, είτε κειμενικές είτε φιλμικές, καθώς και από τους κώδικες τιμής και τις ανατροπές αυτών των κωδίκων στις νουάρ δημιουργίες. Το ίδιο και ο Burroughs. Θυμίζω, και θυμάμαι, τα λογοτεχνικά πειράματα του Burroughs και του Jack Kerouac με τη νουάρ νοοτροπία και γραφή, πειράματα που οδήγησαν στο θρυλικό, και ανέκδοτο επί δεκαετίες, μυθιστόρημα And the Hippos Were Boiled in Their Tanks/Και έβρασαν οι ιπποπόταμοι στις γούρνες τους, που γράφτηκε το 1945 και εκδόθηκε μόλις το 2008, με καθυστέρηση εξήντα τριών ετών! 

Η Eve Babitz και ο Marcel Duchamp

Γυμνή η εικαστικός Eve Babitz (γεννημένη τον Μάιο του 1943) παίζει σκάκι με τον Marcel Duchamp. Η φωτογραφία είναι εμβληματική. Η Babitz σκεπάζει με τα μαλλιά της το πρόσωπό της – μας πήρε χρόνια ώσπου να μάθουμε ποια και τι είναι. Ο Marcel φοράει κλασικό κοστούμι, κρατάει το αιώνιο πούρο του, φοράει τα κοκάλινα γυαλιά του, είναι συγκεντρωμένος στη σκακιέρα, στο λαβύρινθο τετραγωνιδίων και πεσσών. 

Γυμνή, χωρίς επίσης να φαίνεται το πρόσωπό της, μια κοπέλα σκυμμένη, υποκλίνεται, υποκύπτει, υποτάσσεται σε έναν κύνα, έναν πελώριο σκύλο, ίσως και λύκο, που μοιάζει μολοντούτο να είναι ο ίδιος, ο κύων, υποταγμένος στη naked woman, να έχει υποκύψει στα θέλγητρά της, και ήρεμος να την ατενίζει. Η φωτογραφία είναι επίσης εμβληματική, ανήκει στην Laura Makabreskou, μια εξαιρετικά ταλαντούχα καλλιτέχνιδα από την Πολωνία. Στα είκοσι τέσσερα χρόνια της, η Makabreskou συνομιλεί με τον καλλιτέχνη που επιζήτησε να υπερβεί τον Marcel Duchamp, με τον Joseph Beuys, ο οποίος ντυμένος, απέναντι στο κογιότ και στη γυμνή αλήθεια του, στη θρυλική δράση I Like America and America Likes Me (1974), υποτάσσει το σαρκοφάγο θηλαστικό. 

Laura Makabreskou

Είπα ότι ο Beuys ήταν ο καλλιτέχνης/φιλόσοφος που επιζήτησε να υπερβεί τον Duchamp. Ρητά το επιζήτησε, μάλιστα. Δέκα χρόνια πριν από το I like America, με το έργο/δράση Das Schweigen von Marcel Duchamp wird überbewertet, στις 11 Δεκεμβρίου του 1964, ο Beuys δηλώνει ότι παίρνει, έστω και βίαια, τη σκυτάλη από τον Marcel, και αντικαθιστά τη σιωπή με τον θόρυβο, έναν καλώς συγκερασμένο, μεθοδικά επεξεργασμένο, σημαίνοντα και σημαντικό θόρυβο.

Beuys / Κογιότ

Εκκινώντας από τον θόρυβο προχώρησε στη μελωδία, επιτρέποντας πάντως να υπάρχουν πάντα γρέζια θορύβου, ο Nick Cave, στον τελευταίο του δίσκο Push the Sky Away, αποτίνει φόρο τιμής στον Marcel και στη φωτογραφία με την Babitz. Φοράει κοστούμι, ενώ η γυναίκα του, η Susie Bick, είναι γυμνή όπως η Babitz, όπως και η ηρωίδα στη φωτογραφία της Makabreskou. Ο Cave ανοίγει το παράθυρο για να μπει το φως, να λούσει με ηλιαχτίδες την Bick. Η Dominique Issermann (Παρίσι, 11 Απριλίου 1947) ελέγχει με γνώση και μαεστρία τον φωτοφράκτη. 

Ο Cave έχει εγκωμιάσει, όπως όλοι μας, τον Παππού Όλων Μας, τον William Burroughs, και έχει επίσης εγκωμιάσει τον Υιό του Burroughs στην Οικογένεια του Ροκ εντ Ρολλ, τον Lou Reed. Ο οποίος Lou Reed φωτογραφίζεται  με το αγαπημένο του βιβλίο, το Naked Lunch. 

Κι όλα αυτά στη Γυμνή Πόλη, στη Naked City, της οποίας ο χαρτογράφος ακούει στο όνομα Guy Debord.

Nick Cave / Push the Sky Away

Lou Reed / Naked Lunch

files/chronosmag/themes/theme_one/faviconXronos.png

  ΧΡΟΝΟΣ 22 (02.2015)  

 

 

Ο Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης (Απρίλιος 1960) είναι ποιητής, μεταφραστής και συγγραφέας/ μελετητής των πρωτοποριών (Φουτουρισμός,  Dada, Υπερρεαλισμός), της Beat Generation, και του ρεύματος για την «υπέρβαση και την πραγμάτωση της Τέχνης» (Cobra, Λεττριστές, Καταστασιακοί) / Ίδρυσε και διηύθυνε την επιθεώρηση Propaganda (1997-2002) / Έχει γράψει βιβλία για τον William Burroughs και τον Guy Debord / Διευθύνει το εγχείρημα ΚΟΡΕΚΤ (εκδόσεις Νεφέλη), και τις σειρές «Αιφνίδια Ντοκιμαντέρ» (εκδόσεις Γαβριηλίδης), «Radio Propaganda» (εκδόσεις Σαιξπηρικόν) και «Radio Bookspotting» (εκδόσεις Κριτική) / Το πολυσυζητημένο μυθιστόρημά του Διασυρμός, πρώτο μέρος της Τριλογίας του Χάους, και το δεύτερο μέρος, το μυθιστόρημά του Αγάπη/Love κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Εστία» / Από το 2012 διατηρεί τη Στήλη «Radio Βookspotting» στη Lifo / Διδάσκει στο Μεταπτυχιακό Ψηφιακών Μορφών Τέχνης της ΑΣΚΤ / Διδάσκει Φιλοσοφία της Εικόνας στον ΑΚΤΟ / Mέλος του Κύκλου Ποιητών και της Εταιρείας Συγγραφέων.