homo ludens / στιγμές της πρωτοπορίας

 

Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης στήνει ένα Αρχείο/Δίκτυο

για τις Πρωτοπορίες και τα Κινήματα του 20ού αιώνα]

#11
Λιθόστρωτο και Παραλία, Ι

 

Οι Πρωτοπορίες είχαν και τη Μεγάλη Στιγμή τους, την Επανάστασή τους, τη Γιορτή τους. Όσα γίνονταν στις κατακόμβες της επίσημης πραγματικότητας (κρυφές κορυφώσεις του εφήμερου, αναπάντεχα γλέντια σώματος και σκέψης, επιδρομές στην επικράτεια του άναρθρου και του ανείπωτου) θα εκραγούν και θα λάβουν μαζικές κοσμοϊστορικές διαστάσεις στη Δεκαετία του Εξήντα. Ο Homo Ludens αναλαμβάνει τα ηνία, ο Παίζων Άνθρωπος. Ό,τι δεν είναι παιχνίδι, είναι μάταιο, συντηρητικό, ξεπερασμένο, κατεστημένο. Το Establishment τρίζει συθέμελα. Το Σύστημα τραντάζεται. Ακόμα και πλουσιοκόριτσα, ακόμα και σταρ του κινηματογράφου, ακόμα και γερόλυκοι του Συστήματος, παρασύρονται από τη μέθη μιας εμπρηστικής αμεριμνησίας, θέλουν, όπως επέμενε ο Abbie Hoffman, την επανάσταση για την κάβλα της. Revolution for the hell of it. Σεξ και πολιτική. Ψυχεδέλεια και κριτική της πολιτικής οικονομίας. Τρελαμένος υπαρξισμός με ηλεκτρικές κιθάρες. Εκρήξεις στο κρανίο. Ας κρατήσουν οι χοροί. 

Πίσω από όλα αυτά, από τη σαρωτική κίνηση που θέλει να αποδιώξει το φαιό σύννεφο της ψυχροπολεμικής μεταπολεμικής εποχής, πίσω από τη γιορταστική ανάδυση του ουράνιου τόξου, κρύβεται η ατίθαση χαοτική επέλαση της Beat Generation, μιας παρέας ποιητών και ρέμπελων με φυγόκεντρες τάσεις, που παρατάνε το American Dream και αναχωρούν για το Μεξικό, την Ινδία, την Ταγγέρη, την Ελλάδα (Αθήνα και Ύδρα), αφενός, και η συστηματική, σκακιστικά στρατηγική, εργασία του αρνητικού, που ανέλαβαν ο Guy Debord και οι φίλοι του, με κεντρομόλες δυνάμεις, γύρω από το Παρίσι. 

Μισόν αιώνα μετά, στη δεκαετία του 2010, μπορούμε να συνοψίσουμε το πνεύμα των sixties σε ένα από τα πιο λυρικά συνθήματα που κατέκλυσαν τους τοίχους, αλλά και τα μυαλά και τις καρδιές των εξεγερμένων στο Παρίσι τον Μάη του ’68. Μάλιστα, σε ένα μυθιστόρημα που θέλει να είναι η απόλυτη ελεγεία αγάπης για το Μεγάλο Γλέντι, το σύνθημα για το οποίο μιλώ επανέρχεται δυναμικά, τοποθετημένο εσκεμμένα στη θέση του μότο. 

files/chronosmag/contentVOL23/Homo11b.jpg

Το σύνθημα: Sous les pavés, la plage. Ένα σύνθημα που υπερέβη κατά πολύ εκείνο το λησμονημένο που ήθελε τη φαντασία στην εξουσία. Ένα σύνθημα που εκπόνησαν παίζοντας δύο φίλοι, ο ένας αστικής καταγωγής, ο άλλος προλεταριακής. Ο Thomas Pynchon, ο κατεξοχήν καταστασιακός/situationniste μυθιστοριογράφος (παρέα με τον χεγκελιανό χαλυβουργό Roberto Bolaño) το μεταφράζει: Under the paving-stones, the beach! Και το προτάσσει στο Inherent Vice, το Έμφυτο Ελάττωμα (μτφρ. Γιώργος Κυριαζής, εκδ. Καστανιώτης), αυτό το άσμα ηρωικό και πένθιμο για τη Δεκαετία του Εξήντα. Πρόσφατα, ένας άλλος εξηνταοχτάρης, ο συγγραφέας Tariq Ali, κλείνει το μάτι στον Pynchon και θυμίζει, με τη σειρά του, ότι δεν ξέχασε το Μεγάλο Γλέντι, στήνοντας το εξώφυλλο του βιβλίου του The Extreme Centre / A Warning με τρόπο που παραπέμπει στο μυθιστόρημα του Pynchon. Όπως έγραφε και ο Hegel, είμαι υποχρεωμένος να παραδεχτώ ότι όλα συνεχίζονται. Ο γεροτυφλοπόντικας των πρωτοποριών, των πολύπτυχων και πολυπρισματικών εναντιώσεων σε ό,τι εναντιώνεται στην ουσιώδη φύση του ανθρώπου δεν παύει να σκάβει. 

 

Under the paving-stones, the beach!

files/chronosmag/themes/theme_one/faviconXronos.png

  ΧΡΟΝΟΣ 23 (03.2015)  

 

 

Ο Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης (Απρίλιος 1960) είναι ποιητής, μεταφραστής και συγγραφέας/ μελετητής των πρωτοποριών (Φουτουρισμός,  Dada, Υπερρεαλισμός), της Beat Generation, και του ρεύματος για την «υπέρβαση και την πραγμάτωση της Τέχνης» (Cobra, Λεττριστές, Καταστασιακοί) / Ίδρυσε και διηύθυνε την επιθεώρηση Propaganda (1997-2002) / Έχει γράψει βιβλία για τον William Burroughs και τον Guy Debord / Διευθύνει το εγχείρημα ΚΟΡΕΚΤ (εκδόσεις Νεφέλη), και τις σειρές «Αιφνίδια Ντοκιμαντέρ» (εκδόσεις Γαβριηλίδης), «Radio Propaganda» (εκδόσεις Σαιξπηρικόν) και «Radio Bookspotting» (εκδόσεις Κριτική) / Το πολυσυζητημένο μυθιστόρημά του Διασυρμός, πρώτο μέρος της Τριλογίας του Χάους, και το δεύτερο μέρος, το μυθιστόρημά του Αγάπη/Love κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Εστία» / Από το 2012 διατηρεί τη Στήλη «Radio Βookspotting» στη Lifo / Διδάσκει στο Μεταπτυχιακό Ψηφιακών Μορφών Τέχνης της ΑΣΚΤ / Διδάσκει Φιλοσοφία της Εικόνας στον ΑΚΤΟ / Mέλος του Κύκλου Ποιητών και της Εταιρείας Συγγραφέων.