homo ludens / στιγμές της πρωτοπορίας

 

Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης στήνει ένα Αρχείο/Δίκτυο

για τις Πρωτοπορίες και τα Κινήματα του 20ού αιώνα]

#14
Western & Avant-Garde, I

 

Όσο κι αν φαίνεται παράδοξο, δεν είναι καθόλου παράδοξο: ναι, δύο από τις σημαντικότερες καταγωγικές περιοχές των συνομαδώσεων που ίδρυσε ο Guy Debord και τις διατήρησε έως ότου τις διαλύσει ο ίδιος (επειδή είχαν διαγράψει τον ιστορικό τους κύκλο) ήταν το noir και το western. Τόσο στο στυλ της γραφής του Debord, ιδίως στα αρχικά του κείμενα, όσο και στα εικαστικά του έργα, αλλά και στον κινηματογράφο του, καθώς και στις επιστολές του, υπάρχουν έντονες αναφορές σε κλασικά noir και σε δυναμικά western. Μάλιστα, ο Αμερικανός συγγραφέας και μελετητής του rock και των avant-garde σχηματισμών, ο Greil Marcus (Σαν Φρανσίσκο, 1945), ο οποίος, σκαλίζοντας στα αρχεία του punk και του new wave, ανακάλυψε τους λεττριστές/lettristes και τους καταστασιακούς/situationnistes και αποσβολώθηκε δημιουργικά, έγραψε ένα ανεπίληπτα εμπεριστατωμένο κείμενο σχετικά με τη χρήση του western, και ιδίως της μορφής του cowboy από τη μεριά των καταστασιακών. 

Ο λατρεμένος Roberto Bolaño (Σαντιάγο, 1953 - Βαρκελώνη, 2003) έμελλε σε ένα θεωρητικό του κείμενο να εμπλέξει όμορφα τον Guy Debord με τον μεγαλοφυέστερο ανανεωτή του western, τον πολύ Sam Peckinpah (Φρέσνο, Καλιφόρνια, 1925 - Μοντάνα, 1984). Μιλώντας για την εξορία, το θάνατο, και την κόλαση, στο βιβλίο του Between Parentheses (εκδόσεις Picador, σ. 40), ο Χιλιανός Χεγκελιανός Χαλυβουργός Bolaño γράφει: the special hell of the Marx brothers, the hell of Guy Debord, the hell of Sam Peckinpah. 

Είναι μάλλον αδύνατον να ήξερε την προτίμηση του Debord  για τον Peckinpah (έναντι του Sergio Leone), μιας και το σχετικό ντοκουμέντο που πιστοποιεί την ειρημένη προτίμηση δόθηκε στη δημοσιότητα πολύ μετά την 3η Απριλίου 2000, ημέρα συγγραφής του κειμένου «Literature and  Exile», όπου η συγκατοίκηση Debord & Peckinpah.  Το εν λόγω ντοκουμέντο είναι μια  επιστολή του Debord στον Βενεζουελανό καταστασιακό Eduardo Rothe που συντάχθηκε στις 8 Νοεμβρίου του 1969 και δημοσιεύτηκε στον τέταρτο τόμο της οκτάτομης Correspondance (εκδ. Fayard), ο οποίος δεν εκδόθηκε παρά στις 6 Οκτωβρίου του 2004.

Greil Marcus / Ο Καουμπόυ Φιλόσοφος / Propaganda #1/ 1997

Greil Marcus / Ο Καουμπόυ Φιλόσοφος / Propaganda #1/ 1997

 

Λίγα χρόνια μετά, το 1973, o Debord προχωρεί στην κινηματογραφική μεταφορά του magnum opus του, La société du spectacle (1967). Στη φημισμένη μπροσούρα που κυκλοφόρησε για να αναγγείλει την προβολή του φιλμ, ο Debord γράφει ότι η ταινία του θα μπορούσε κάλλιστα να ιδωθεί σαν ένα φιλμ ιστορικό, ή ερωτικό, ή πολεμικό, ή σαν ένα western (On pourra donc voir ceci à la fois comme un film historique, un western, un film d’amour, un film de guerre, etc.)! 

Εξάλλου, η ταινία του Debord περιέχει εκτενή αποσπάσματα από το κλασικό western Johnny Guitar (1954) του Nicholas Ray, καθότι ο Γάλλος docteur en rien, όπως ενίοτε αυτοχαρακτηριζόταν ο Guy, έβρισκε ότι ο πρωταγωνιστής του φιλμ, ο Sterling Hayden, ήταν φτυστός με τον ιδιοφυή και τραγικό Ivan Vladimirovitch Chtcheglov (6 Ιανουαρίου 1933 - 21 Απριλίου 1998), φίλο του Debord από τα πρώτα βήματα της λεττριστικής και καταστασιακής περιπέτειας, και συγγραφέα του καθοριστικού κειμένου Formulaire pour un urbanisme nouveau. 

 

Η μπροσούρα για το φιλμ La société du spetacle / 1973

Η μπροσούρα για το φιλμ La société du spetacle / 1973

files/chronosmag/themes/theme_one/faviconXronos.png

  ΧΡΟΝΟΣ 23 (03.2015)  

Ο Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης (Απρίλιος 1960) είναι ποιητής, μεταφραστής και συγγραφέας/ μελετητής των πρωτοποριών (Φουτουρισμός,  Dada, Υπερρεαλισμός), της Beat Generation, και του ρεύματος για την «υπέρβαση και την πραγμάτωση της Τέχνης» (Cobra, Λεττριστές, Καταστασιακοί) / Ίδρυσε και διηύθυνε την επιθεώρηση Propaganda (1997-2002) / Έχει γράψει βιβλία για τον William Burroughs και τον Guy Debord / Διευθύνει το εγχείρημα ΚΟΡΕΚΤ (εκδόσεις Νεφέλη), και τις σειρές «Αιφνίδια Ντοκιμαντέρ» (εκδόσεις Γαβριηλίδης), «Radio Propaganda» (εκδόσεις Σαιξπηρικόν) και «Radio Bookspotting» (εκδόσεις Κριτική) / Το πολυσυζητημένο μυθιστόρημά του Διασυρμός, πρώτο μέρος της Τριλογίας του Χάους, και το δεύτερο μέρος, το μυθιστόρημά του Αγάπη/Love κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Εστία» / Από το 2012 διατηρεί τη Στήλη «Radio Βookspotting» στη Lifo / Διδάσκει στο Μεταπτυχιακό Ψηφιακών Μορφών Τέχνης της ΑΣΚΤ / Διδάσκει Φιλοσοφία της Εικόνας στον ΑΚΤΟ / Mέλος του Κύκλου Ποιητών και της Εταιρείας Συγγραφέων.