Κάθε μήνα, σε αυτή τη στήλη έχω τη χαρά να προβάλω έναν καλλιτέχνη που ξεχωρίζω, παρουσιάζοντας ένα αντιπροσωπευτικό portfolio.

Ελεάννα Μαρτίνου

www.eleanna-martinou.webnode.gr

 

ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΠΕΤΡΟΒΑ

 

Η Μαργαρίτα Πέτροβα είναι εικαστικός και γεννήθηκε το 1979. Σπούδασε στην Α.Σ.Κ.Τ. (1999-2005) και ολοκλήρωσε το Μεταπτυχιακό Εικαστικών Τεχνών της Α.Σ.Κ.Τ. το 2008. Έχει πραγματοποιήσει έξι ατομικές εκθέσεις στην Ελλάδα, στην Αυστρία και τη Γαλλία. Έχει συμμετάσχει σε ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα, στη Γαλλία, στον Καναδά, στο Ισραήλ και την Αλβανία, και έχει εργαστεί για σκηνικά στο θέατρο. Από το 2005 ασχολείται παράλληλα με τη διδασκαλία των εικαστικών τεχνών.

 

ΣΠΟΥΔΕΣ

2006-2008 Μεταπτυχιακές εικαστικές σπουδές, Α.Σ.Κ.Τ. Αθήνα.

1999-2005 Φοίτηση στην Α.Σ.Κ.Τ., Αθήνα, τομέας ζωγραφικής, καθηγητής Γ. Ψυχοπαίδης.

2003-2004 Ειδικά μαθήματα (παιδαγωγικά, διδακτική της τέχνης) για τη διδασκαλία της τέχνης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.

2003-2004 Σπουδές σκηνογραφίας, καθηγητής Γ. Ζιάκας.

2001-2002 Σπουδές αγιογραφίας, καθηγητής Σ. Γιαννούδης.

 

ΑΤΟΜΙΚΕΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ

2014 Πολιτιστικό Κέντρο Κανελλόπουλος, Ελευσίνα, Το κουκλόσπιτο, έμφυλες ιστορίες (κατάλογος).

2012 Γκαλερί Αστρολάβος-Artlife, Αθήνα, Το κουκλόσπιτο.

2011 Γκαλερί Couteron, Παρίσι, Γαλλία, Frames.

2010 Κέντρο Αρχιτεκτονικής Μεσογείου, Χανιά, Κρήτη, International Tango Greece Festival, Χώρο-γράφω.

2009 Αίθουσα Τεχνών και Συναυλιών «Μελίνα Μερκούρη», Ύδρα, Frames.

2009 Studio Sylvie Proidl, Βιέννη, Αυστρία, Household-Webs (κατάλογος).

2008 Γκαλερί Αστρολάβος-Δεξαμενή, Αθήνα, Οικο-ιστοί (κατάλογος).

 

ΟΜΑΔΙΚΕΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ

2014 Γήπεδο Tae Kwon Do Φάληρο, Platform Project Art Athina 2014. Ομάδα Lustspiel.

2014 Άγιοι Σαράντα, Αλβανία, Galleria Art Saranda, On the Road Art Exhibition (κατάλογος).

2012 Salon d’Automne 2012, Τελ Αβίβ (κατάλογος).

2012 Galerie Couteron, Παρίσι. Ομαδική έκθεση συνεργατών.

2012 Toronto Art Fair, Torondo Affordable Art Fair, Τορόντο. Συμμετοχή με την Galerie HorsChamps, Παρίσι.

2011 Grand Palais, Παρίσι, Salon des Artistes Indépendants, επιμ. Έμμυ Βαρουξάκη (κατάλογος).

2011 Αίθουσα Νίκος Κεσσανλής, Α.Σ.Κ.Τ., Αθήνα, Μετατοπίσεις, Έκθεση αποφοίτων μεταπτυχιακού εικαστικών τεχνών 2008-2010 (κατάλογος).

2010 Νοσοκομείο «Σωτηρία», Σχέδιο Σωτηρία, επιμ. Παναγιώτης Παπαδόπουλος (κατάλογος).

2009 Πολιτιστικό κέντρο «Μελίνα», Αθήνα, Σημειώσεις για ένα δέντρο, οδηγίες ανακύκλωσης, επιμ. Ίρις Κρητικού (κατάλογος).

2008-2009 Βίλα Καζούλη, Κηφισιά, Art-Nature Περιβάλλον-Δράση, διοργάνωση Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε., επιμ. Γιάννης Μπόλλης (κατάλογος).

2008 -2009 Αμερικανικό Κολλέγιο Ελλάδος, Αθήνα, Σιωπηλοί διάλογοι, επιμ. Μ. Ρογγάκος (κατάλογος).

2008 Αίθουσα Νίκος Κεσσανλής, Α.Σ.Κ.Τ., Αθήνα, Παρουσίαση διπλωματικής μεταπτυχιακής εργασίας.

2007 Hellexpo, Mαρούσι, 13η Art Athina Booth c40, Astrolavos art gr. (κατάλογος).

2007 Γκαλερί Αστρολάβος-Artlife, Αθήνα, Ομαδική έκθεση νέων καλλιτεχνών.

2006 Αίθουσα Νίκος Κεσσανλής, Α.Σ.Κ.Τ., Αθήνα, Έκθεση αποφοίτων Α.Σ.Κ.Τ. 2004-2005 (κατάλογος).

2005 Γκαλερί Αστρολάβος-Δεξαμενή, Αθήνα, Απεικονίσεις ζώων.

2004 Βυζαντινό Μουσείο, Αθήνα, Εικαστικές προσεγγίσεις στον κινηματογράφο, επιμ. Γ. Ψυχοπαίδης (κατάλογος).

2004 Δημοτικό Νοσοκομείο Πάτρας, Πάτρα, Εικαστικές προσεγγίσεις στον κινηματογράφο, επιμ. Γ. Ψυχοπαίδης (κατάλογος).

 

Ο Ζαν Μπωντριγιάρ πιστεύει πως το αντικείμενο είναι βαθιά προικισμένο με πάθος και ότι μπορεί να έχει μια δική του ζωή. Είναι ικανό να βγει από την παθητικότητα της χρήσης του, για να αποκτήσει κάτι σαν μια δική του αυτονομία και μια ικανότητα να εκδικηθεί ένα υποκείμενο υπερβολικά βέβαιο ότι το κυριαρχεί. Αυτή η κυριαρχία έχει να κάνει με το πρόσχημα πως εμείς το έχουμε παραγάγει, ενώ εκείνο στέκεται βουβό και αδρανές. Αυτό το αδρανές σύμπαν των αντικειμένων πιστεύω ότι έχει κάτι να πει που ξεπερνάει τη χρήση του. Είναι η προσέγγιση αυτού του κόσμου των σημείων, όπου τα αντικείμενα δραπετεύουν από την αξία χρήσης τους, για να παίξουν μεταξύ τους, να αντιστοιχηθούν και να αποκτήσουν έναν νέο ρόλο μέσα από την τέχνη. Αυτό που με ενδιαφέρει στη δουλειά μου είναι η δημιουργία ενός εικαστικού συστήματος πλαισίων, αποτελούμενο από εγκαταστάσεις και κατασκευές με ετερόκλητα υλικά όπως παλιές κορνίζες, δαντέλες, κεντήματα, κλωστές, κομμάτια επίπλων, κ.α. Το πραγματικό μου ενδιαφέρον δεν έγκειται στο «κατασκευασμένο». Αλλά προσπαθώ, ματαιώνοντας την κάθε λειτουργικότητά του, το αντικείμενο να αποκτήσει έναν νέο ρόλο. Μέσα από αυτή τη διαδικασία προσπαθώ να θέσω την έννοια των ορίων, της περιφρούρησης, του εγκλεισμού. Μιλάω για τα προσωπικά μου όρια, τα όρια σε σχέση με την κοινωνία που ζω, τη θέση μου σ’ αυτήν και τη φύση μου ως γυναίκας.

Μαργαρίτα Πέτροβα

 

Γνώρισα τη Μαργαρίτα Πέτροβα όταν σπούδαζε στο Μεταπτυχιακό Τμήμα της Καλών Τεχνών όπου και δίδασκα.

Θυμάμαι μία από τις πρώτες σκέψεις μου σε σχέση με τη δουλειά της να συνδέεται με την άμεση αντίδρασή μου στο αμήχανο και απαξιωτικό σχόλιο που υπέστη.

«Μα αυτά είναι κοριτσίστικα!...»

Μα ναι! Επιτέλους!...

Άλλωστε το δικαίωμα, αλλά και η απαίτηση, για δημιουργική πράξη ως έκφραση βιώματος περνά μέσα και από τον συσχετισμό φύλου (sex) και κοινωνικού φύλου (gender).

Γιατί, αν μη τι άλλο, η Τέχνη ανιχνεύει και αναζητά να διευρύνει τα όρια του «ορθού», του κοινώς αποδεκτού. Δηλαδή οι δημιουργοί –και κατά συνέπεια βεβαίως και οι γυναίκες όπως και οι άντρες– εξετάζουν συμπεριφορές και δραστηριότητες προτείνοντας μια άλλη προσέγγιση.

Όταν προσκρούουν σε αντιδράσεις είναι γιατί η διατήρηση των στερεοτύπων –που είναι περιοριστικός παράγοντας τόσο για τους άντρες όσο και για τις γυναίκες– συντηρεί και κλειδώνει την εξουσία.

Αντίθετα με την ομάδα καλλιτεχνών γνωστή με το όνομα Guerilla Girls, που μαχητικά προτάσσοντας την εικόνα της γυμνής οδαλίσκης του Ενγκρ καπελωμένης με μάσκα γορίλλα, αναρωτιούνται αν πρέπει «οι γυναίκες να ’ναι γυμνές για να ενταχθούν στη συλλογή σύγχρονης τέχνης του Μουσείου Μετροπόλιταν», καθώς παραθέτουν στατιστικά στοιχεία πως «λιγότερο από το 5% των καλλιτεχνών που είναι στη συλλογή του μουσείου είναι γυναίκες, ενώ παράλληλα το 83% των γυμνών που απεικονίζονται είναι γυναίκες», η δουλειά της Μαργαρίτας είναι χαμηλών τόνων και λειτουργεί υποδόρια.

Η Μαργαρίτα αποκαλύπτει συγκαλύπτοντας, υφαίνει και ξυφαίνει, για να αναφερθώ στον τίτλο της πρώτης της έκθεσης Οικο-ιστοί, και στρέφεται στις δομές του σπιτικού στην τωρινή έκθεση Κουκλόσπιτο αναζητώντας από αυτά τα οικεία αντικείμενα, το τραπέζι, την καρέκλα, το μαξιλάρι, να μιλήσουν επιτέλους... να βγάλουν τα σώψυχά τους!

Γδύνονται λοιπόν οι καρέκλες και ξαπλώνουν σε στάσεις γυναικολογικές...

Χάσκει το κάθισμα σαν μια άδεια φωλιά και η πλάτη του καθίσματος σαν να ’χει ρίξει τα μαλλιά μπροστά απαλείφοντας το πρόσωπο.

Εν είδει προσώπου όμως λειτουργεί η άδεια κορνίζα, να περιβάλλεται με πέπλο νυφικό το ταπεινό χαρτί περιτυλίγματος.

Το τραπεζάκι, στην παράδοξη ισορροπία του, στέκει ακυρωμένο από την αιδοιακή τρύπα που προσδοκά σπέρμα φωτός μπας και καρπίσει το βιομηχανικό πλαστικό χορτάρι που βρίσκεται στρωμένο από κάτω… «χαλί να το πατήσεις».

Αλλά και οι χρυσές (εμ βέβαια!) κορνίζες, ως όρια και πλαίσια «καθωσπρέπει», αποκαλύπτουν συμβάσεις και περιορισμούς με τους οποίους αποκλείονταν οι γυναίκες από τη δημιουργία. Παρεκτός αν κεντούσαν κάτι χρηστικό και διακοσμητικό, «για το σπίτι» βέβαια, και πάντα κατ’ εντολήν και μέτρο γεωμετρημένο και προκαθορισμένο από τη βιομηχανία. Αναφέρομαι στους σταμπωτούς καμβάδες που απαλλάξανε(!) τις γυναίκες από την αγωνία αυτής της ελάχιστης έκφρασης επιβάλλοντας τη μίμηση και την καθυπόταξη στο «ορθό».

Στην αρχειοθέτηση των «Συρταριών» και στο «Playroom» το ερώτημά της είναι καθαρό: Γυναίκα γεννιέσαι ή μπας και γίνεσαι; … για να θυμηθούμε τη Σιμόν ντε Μποβουάρ.

Το βιολογικό φύλο διαφέρει από το κοινωνικό φύλο και αν τυχαίνει να ’σαι θήλυ, οφείλεις να περιοριστείς στον δεύτερο ρόλο, φύλο εννοούσα. Ή μήπως πάλι στην επιτέλεση της έμφυλης ταυτότητας κρίνεται –για όλους– η ουσιαστική οντολογική και ανθρώπινη διάσταση που είναι πέρα από κάθε βιολογική ή άλλη κατηγοριοποίηση: η πολιτισμική και ουσιαστική διάσταση της Ελευθερίας.

Η δουλειά της Μαργαρίτας Πέτροβα, με τρυφερότητα, γλυκόπικρο χιούμορ και ειλικρινή αγωνία, αναζητά τα όρια και τις ισορροπίες μεταξύ φύλου και έμφυλης ταυτότητας σε έναν συλλογισμό που παράλληλα ανιχνεύει πώς ορίζεται η Φύση φύσει Τέχνης.

Επίκαιρο ερώτημα όσο ποτέ άλλοτε, καθώς στις μέρες μας η Πηνελόπη, ως η κοινωνική συνθήκη που είμαστε όλοι, εξυφαίνει στο κουκλόσπιτο του Κεν και της Μπάρμπι ιστούς βιοτεχνολογίας πατώντας όλως βεβαίως σε πλαστικό χορτάρι…

Καλή συνέχεια, Μαργαρίτα!

Αιμιλία Παπαφιλίππου

Εικαστικός

This element still uses the old Contao 2 SRC format. Did you upgrade the database?