η αναγκαιότητα της εγρήγορσης

 

 

Χρήστος Χρυσόπουλος

 

Μιλώντας για την αναγκαιότητα θέσπισης μιας νέας πολιτικής του πολιτισμού, και ιδιαίτερα υπό το πρίσμα της «Πολιτισμικής Δημοκρατίας», έχει σημασία να σκεφτούμε τι ακριβώς σημαίνει η έκφραση: «να εγκαταλείψουμε το έδαφος του αμυντικού εκδημοκρατισμού» (sic). Ο Αντόρνο το διατυπώνει πολύ εύστοχα: 

Η κοινωνία, επειδή δεν ανέχεται οτιδήποτε δεν έχει τη σφραγίδα της, ανέχεται λιγότερο απ’ όλα ό,τι θυμίζει τη δική της παρουσία και αναπόφευκτα παραθέτει ως ιδεολογικό της συμπλήρωμα την ίδια τη «φύση» των πραγμάτων.1

Όποιος, λοιπόν, επιθυμεί να συνεισφέρει στη διαμόρφωση του πολιτισμικού πεδίου, οφείλει πρώτα απ' όλα να διστάζει. Ακριβώς αυτό. Να διστάζει. Σε ετούτα τα ζητήματα η αυθορμησία, η βιασύνη και η προφάνεια είναι μεγάλοι εχθροί. 

Οφείλουμε να διστάζουμε μπροστά σε οποιαδήποτε «άνωθεν» υπαγόρευση του τι είναι σύγχρονος πολιτισμός.

Οφείλουμε να διστάζουμε μπροστά στην παρόρμηση να «εκπροσωπήσουμε» όσους δεν έχουν φωνή.

Οφείλουμε να διστάζουμε μπροστά στην πίστη ότι «γνωρίζουμε τι πρέπει να γίνει».

Οφείλουμε να διστάζουμε όταν όλοι γύρω μας συμφωνούν απoλύτως στο τι είναι σωστό και τι όχι.

Το μόνο μπροστά στο οποίο δεν πρέπει να διστάζουμε, είναι η ανάγκη να απαλλάξουμε το πολιτισμικό μας πεδίο από την άγνοια, την κυρίαρχη ιδεολογία, τον ανορθολογισμό και τη συνήθεια.

Η δράση για τον σύγχρονο πολιτισμό, δίχως να είναι ουτοπική, πρέπει να είναι πληθυντική, και να κρίνει, και να χαράσσει έναν δρόμο που αναγνωρίζει τις διαρκείς μετατοπίσεις της έκφρασης, των συμφερόντων και των ανταγωνισμών. Το βεληνεκές της πρέπει να μπορεί να υπερβαίνει την όποια θέση ή αφετηρία (πολιτική, αισθητική, ιδεολογική...) και να ανοίγεται προς κάτι καθολικό. Αυτό είναι το ουσιωδέστερο δημοκρατικό αίτημα. Σε αυτό το αίτημα καλούμαστε να απαντήσουμε. 

files/chronosmag/themes/theme_one/faviconXronos.png

 

 

  ΧΡΟΝΟΣ 13 (05.2014)