επισκόπηση διεθνών ΜΜΕ

 

ΓΕΡΜΑΝΟΦΩΝΑ ΜΜΕ 

28/6/2015, 11:00

 

Προκήρυξη δημοψηφίσματος

· «Το ελληνικό χάος» (Griechen-Chaos). Τα νεύρα είναι τεντωμένα σε πολλές χώρες της ΕΕ. Σύμφωνα με πληροφορίες της εφημερίδας ορισμένα κράτη επιθυμούν έκτακτη Σύνοδο Κορυφής των χωρών της Ευρωζώνης, ενώ κάποιοι ομιλούν για Σύνοδο Κορυφής σε επίπεδο ΕΕ. Σε κάθε περίπτωση συζητήθηκε μία έκτακτη τηλεδιάσκεψη για σήμερα, δήλωσε εκπρόσωπος χώρας της ανατολικής Ευρώπης. Αρχηγός της κυβέρνησης χώρας της κεντρικής Ευρώπης δήλωσε στη BildΌλοι κοιτάζουν προς την πλευρά της κας Merkel, μόνον αυτή μπορεί να κινήσει τη λύση του προβλήματος». Η ανακοίνωση δημοψηφίσματος από τον Τσίπρα είναι «εντελώς τρελή, αυτό δεν μπορεί κανείς πλέον να το καταλάβει, ακόμα και συνάδελφοι που διάκεινται μάλλον θετικά προς την Αθήνα. Πρέπει να φανούμε εξυπνότεροι από το συνάδελφό μας τον Τσίπρα, ο οποίος στην πατρίδα του παίζει με τη φωτιά». Σύμβουλος άλλου ηγέτη δήλωσε: «Δεν μπορούμε να αφήσουμε το θέμα να αποτύχει σε επίπεδο Υπουργών Οικονομικών. Αυτό το οφείλουμε πριν από όλα στους Έλληνες, οι οποίοι τώρα έχουν πανικοβληθεί». [Bild].

· Όλων τα βλέμματα στη Merkel. Σχεδιάζεται Σϋνοδος Κορυφής. Σίγουρα θα υπάρξει τηλεδιάσκεψη εντός Κυριακής. H Ελλάδα μένει μέρος της ευρωζώνης, δήλωσε ο Tusk. Θα είναι δύσκολο να ανοίξουν οι τράπεζες τη Δευτέρα, δήλωσε διπλωμάτης.  Για ελέγχους κεφαλαίων μίλησαν χθες οι ΥπΟικ στο EG, σύμφωνα με διπλωμάτες. Θα κάνουμε τα πάντα για να αντιμετωπίσουμε τον κίνδυνο μετάδοσης, να σταθεροποιήσουμε την ευρωζώνη και να εμποδίσουμε τις αναταράξεις στις αγορές, δήλωσε ο Schaeubleμετά το EG προσθέτοντας πως η Ελλάδα παραμένει μέλος της ευρωζώνης και της ΕΕ –δυστυχώς, φοβάται, πως η απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης θα οδηγήσει την Ελλάδα σε μέρες ταραχής. Όσο για το δημοψήφισμα είναι δικαίωμα του λαού, αλλά μ’ αυτό δε λύνονται τα προβλήματα –οι διαπραγματεύσεις διακόπηκαν από την Αθήνα που απέρριψε και τις προτάσεις των δανειστών. Αυτό δεν αποτελεί βάση για τη συνέχιση του προγράμματος. Σ’ αυτό το θέμα η γερμανική κυβέρνηση έχει ενιαία στάση, με την οποία εναρμονίζεται και η καγκελάριος. [Focus]

· Χρέος της Merkel να παρέμβει στο ελληνικό ζήτημα βλέπει η γερμανική αντιπολίτευση. Η Merkel πρέπει να παρέμβει, το μέλλον της Ευρώπης είναι στα χέρια της, πρέπει να παραταθεί το πρόγραμμα για μία βδομάδα, ζήτησε η ηγεσία της γερμανικής Αριστεράς. Είναι ανεύθυνο σε τέτοιες ώρες να παίρνει αποφάσεις το EG, πού είναι οι ευρωπαίοι ηγέτες, ρώτησε ο επικεφαλής των Πρασίνων, S. Peter. Για τρομακτικές οικονομικές συνέπειες στην Ευρώπη και τον κόσμο μίλησε ο επικεφαλής της ΚΟ των Πρασίνων, Anton Hofreiter –πρόκειται για παντελώς ανεύθυνο συμβάν, αν η Ελλάδα βρεθεί εκτός ευρώ. Για έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ προέτρεψε ο ιδρυτής του AfD, B. Lucke. Να προσπαθήσει να κερδίσει την εμπιστοσύνη των Ελλήνων για τις προτάσεις των δανειστών, κάλεσε τον Τσίπρα ο S. Gabriel. [Opposition sieht in Griechenland-Frage Merkel in der Pflicht, Focus]

· Δεν εγκαταλείπει την ελπίδα για τη διάσωση της Ελλάδας ο Schulz. Θεωρεί ότι εντός της εβδομάδας οι αρχηγοί κρατών/κυβερνήσεων της ευρωζώνης θα δώσουν ισχυρό μήνυμα στην Ελλάδα και θα δείξουν ετοιμότητα για συμβιβασμό στο θέμα των συντάξεων και των φόρων ώστε οι Έλληνες να ψηφίσουν «Ναι» την Κυριακή –δεν πιστεύει πως η πλειοψηφία των Ελλήνων σκέφτεται όπως ο Τσίπρας. [Schulz gibtHoffnung auf eine Rettung Griechenlands nicht auf, Focus

· Η Ελλάδα έχει την ευθύνη για το τέλος του προγράμματος –αυτή διέκοψε τις διαπραγματεύσεις, δήλωσε ο Moscoviciτονίζοντας πως γι’ αυτόν και την Κομισιόν η Ελλάδα παραμένει στην ευρωζώνη. Σύμφωνα με διπλωμάτες, λίγο πριν την ανακοίνωση του δημοψηφίσματος έληξαν συζητήσεις ειδικών σχετικά με το μεταρρυθμιστικό πακέτο της ελληνικής πλευράς. [Griechenland ist für Lage verantwortlich, Focus]

· Την πόρτα που ήταν ακόμα ανοιχτή για την Ελλάδα την έκλεισε ο Βαρουφάκης αποχωρώντας από το EG. Η χρεοκοπία μοιάζει αναπόφευκτη. Θα συνεχίσουμε χωρίς τον Έλληνα συνάδελφο, δήλωσε χθες ο Dijsselbloem –ιστορική φράση. Όπως φαίνεται σύντομα θα μείνουν 18 κράτη-μέλη στην ευρωζώνη και η χθεσινή μέρα θα μείνει στην ιστορία ως η μέρα που η ευρωζώνη έχασε ένα μέλος της. Το πεπρωμένο της Ελλάδας φαίνεται πως γράφτηκε χθες. Με αυτήν την κυβέρνηση, έγινε χθες σαφές, η ευρωζώνη δεν θέλει επαφές. Από Δευτέρα η χώρα απειλείται με χάος –με καλπάζοντα πληθωρισμό. [Draußen vor der Tür,Handelsblatt]

· “Δεν πρέπει να κάνουμε επίδειξη δύναμης” ("Wir sollten uns nicht aufmuskeln"). Σε συνέντευξή του, ο Γερμανός ΥπΕξ Frank-Walter Steinmeier τονίζει σε σχέση με την Ελλάδα ότι είναι ένα ισότιμο μέλος της ΕΕ και ότι πραγματοποίησε πολλές θυσίες τα τελευταία χρόνια“Αλλά είναι αλήθεια ότι οι πολιτικές ελίτ στην Ελλάδα δεν έχουν αναλάβει τις ευθύνες τους. Μέχρι τώρα στην Ελλάδα αφήνεται να εννοηθεί ότι χωρίς βιώσιμες μεταρρυθμίσεις η χώρα θα αλλάξει σελίδα”. Ο Steinmeier υποστηρίζει ότι είναι λανθασμένες οι κατηγορίες εναντίον της Ευρωζώνης για έλλειψη αλληλεγγύης έναντι της Ελλάδας και κατηγορεί την ελληνική κυβέρνηση για “μπρος-πίσω”, ειδικά τις τελευταίες ημέρες, τακτική που αφήνει κάποιον “εμβρόντητο”. “Δεν καταλαβαίνω πως μία εκλεγμένη ελληνική κυβέρνηση προτείνει στον ελληνικό λαό να απορρίψει την ευρωπαϊκή πρόταση και παίρνει ομήρους τους ανθρώπους στην Ελλάδα, προκειμένου να πιέσει την Ευρώπη να προχωρήσει σε περαιτέρω παραχωρήσεις. Δεν μπορούμε να κάνουμε τη δουλειά της ελληνικής κυβέρνησης. Αυτή είναι που θα πρέπει να αναλάβει την ευθύνη για τη μοίρα του ελληνικού λαού και να σταματήσει να τρέφει ψευδαισθήσεις”. Σε σχέση με το αν η Ελλάδα θέλει να εγκαταλείψει το ΝΑΤΟ, τονίζει: “Υπάρχουν πολιτικοί στο ΣΥΡΙΖΑ που ζητούν την έξοδο από το ΝΑΤΟ. Υπεύθυνη πολιτική ηγεσία σημαίνει να έρχεται κανείς αντιμέτωπος με τις φωνές μέσα από το κόμμα και το Κοινοβούλιο και να υπερασπίζεται μία πολιτική της σωφροσύνης. Αυτή τη μάχη δεν μπορούμε να τη δώσουμε εκ μέρους της ελληνικής κυβέρνησης, μπορούμε όμως να βοηθήσουμε περαιτέρω, αν φυσικά και η Ελλάδα θέλει να βοηθηθεί”. Όσο για τη σύσφιξη των σχέσεων Ελλάδας-Ρωσίας, τονίζει ότι “η Ρωσία δεν ενδείκνυται ως λευκός ιππότης για μία χώρα που αναζητεί μία λύση με την ΕΕ και εντός της ΕΕ. Οι υπογραφείσες στην Αγ. Πετρούπολη συμφωνίες για ενεργειακές υποδομές δια της Ελλάδας είναι αόριστα σενάρια. Το τί από όλα αυτά θα γίνει πραγματικότητα είναι αβέβαιο, ειδικά με το δεδομένο των ανοιχτών θεμάτων με χώρες της περιοχής”.[Claus Christian Malzahn/ Welt].

· Spiegel online: «Ελληνική κρίση: ανοιχτή ρήξη» [Griechenlandkrise: Offener Bruch] του Nicolai Kwasniewski: Το eurogroup διέκοψε το πρόγραμμα βοήθειας προς την Ελλάδα, οι Ευρωπαίοι ΥπΟικ. διαβουλεύτηκαν χωρίς τον Έλληνα ομόλογό τους. Δεν έγινε συζήτηση για λύσεις. Η πρώτη συνεδρίαση του eurogroup χωρίς της συμμετοχή της Ελλάδας είναι γεγονός. Η Νομισματική Ένωση είναι στην παρούσα φάση διασπασμένη.

· «Δεν ήταν μία εύκολη ημέρα σήμερα» ("Kein leichter Tag heute"). «Δεν ήταν εύκολη ημέρα σήμερα», δήλωσε ο Wolfgang Schäuble, ο οποίος επέρριψε την ευθύνη για την αποτυχία των συνομιλιών αποκλειστικά στην ελληνική κυβέρνηση. «Θα κάνουμε τα πάντα για να πολεμήσουμε τον κίνδυνο μετάδοσης της κρίσης στην Ευρωζώνη», τόνισε ο Γερμανός ΥπΟικ. Το πολιτικό μήνυμα τον ευρω-εταίρων χθες ήταν ότι η Ελλάδα είναι η μόνη υπεύθυνη για την αποτυχία των συνομιλιών. Ευρωπαίοι διπλωμάτες συζητούν για «Σχέδιο Β». Αυτό περιλαμβάνει κεφαλαιακούς ελέγχους, τους οποίους όμως μόνον η ελληνική κυβέρνηση μπορεί να επιβάλει, την απομόνωση του ελληνικού τραπεζικού συστήματος, αλλά και την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης στην Ελλάδα, την οποία η Ευρώπη δεν μπορεί να εγκαταλείψει στην τύχη της. Δεν είναι τυχαίο ότι και ο Schäuble χθες επισήμανε ότι η Ελλάδα παραμένει μέλος της Ευρωζώνης και πολύ περισσότερο της ΕΕ. «Σε επίπεδο ουσίας οι διαφορές θα μπορούσαν να γεφυρωθούν», δηλώνει υπάλληλος της ΕΕ, «αλλά το βασικό πρόβλημα ήταν η έλλειψη εμπιστοσύνης στην ελληνική κυβέρνηση». Το σίγουρο είναι ότι μετά από αυτές τις εξελίξεις η Νομισματική Ένωση δεν είναι αυτό που ήταν. [Alexander Mühlauer/ SZ].

· 80 δις ευρώ της Γερμανίας «καίγονται», δήλωσε ο επικεφαλής της επιτροπής ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Bundestag, G. Krichbaumπροσθέτοντας πως, ενόψει των εξελίξεων θα είναι αναγκαίες συνεδριάσεις της Bundestag και των αρμόδιων επιτροπών και κατά τη θερινή περίοδο καθώς χωρίς την ψήφο της Bundestagδεν είναι δυνατή η λήψη των αναγκαίων μέτρων. Και σ’ αυτά συμπεριλαμβάνεται και η «ανθρωπιστική βοήθεια» προς την Ελλάδα. [LVZ: Krichbaum: Akut stünden jetzt rund 80 Milliarden Euro deutscher Anteil der Griechenlandhilfe "im Feuer" / Bundestags-Sondersitzung in der Sommerpause, Focus]

· FAZ live blog: Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Εσωτερικών Υποθέσεων στο γερμανικό Κοινοβούλιο, Wolfgang Bosbach(CDU), ζητά άμεση παύση της οικονομικής βοήθειας της ΕΚΤ για τις ελληνικές τράπεζες. “Η ΕΚΤ θα έπρεπε να μη διαθέσει στο εξής περαιτέρω δάνεια ELA”, δήλωσε ο Bosbach στην Bild am Sonntag. Οι ελληνικές τράπεζες εξαρτώνται στην παρούσα φάση από τη βοήθεια. Χωρίς τη στήριξη αυτή το ελληνικό οικονομικό σύστημα απειλείται με κατάρρευση. 

· Έκτακτες συνεδριάσεις στην Bundestag –γερμανοί πολιτικοί ζητούν «ανθρωπιστική βοήθεια» για την Ελλάδα. Άλλοι θέλουν να διακοπεί ο ELA.  Το τέλος της βοήθειας σημαίνει χρεοκοπία –να μην παράσχει η ΕΚΤ περαιτέρω δάνεια στην Ελλάδα και ας επιβληθούν έλεγχοι κεφαλαίων για να αποφευχθεί η κατάρρευση του ελληνικού τραπεζικού συστήματος, δήλωσε ο  επικεφαλής του CSU, H. Michelbach. [Focus]

· «Το ελληνικό Κοινοβούλιο αποφασίζει δημοψήφισμα» (Griechisches Parlament beschließt Referendum). Με 178 ψήφους υπέρ και 120 κατά αποφασίστηκε η διεξαγωγή δημοψηφίσματος στις 5 Ιουλίου. Ο Π/Θ Α. Τσίπρας υπεραμύνθηκε της πολιτικής που ακολούθησε, και τόνισε ότι «το δημοψήφισμα θα γίνει, είτε το θέλουν οι εταίροι είτε όχι»Ο ηγέτης της αντιπολίτευσης Α. Σαμαράς κατηγόρησε για ανευθυνότητα τον Τσίπρα και έκανε λόγο για «πραξικόπημα». Κάλεσε σε διαδηλώσεις εναντίον της κυβέρνησης και επεσήμανε ότι η Ελλάδα δεν θα πρέπει να αφεθεί να γίνει «Ζάμπια ή Βενεζουέλα». [SZ].

· FAZ online: «Το ελληνικό κοινοβούλιο υπερψηφίζει τη διαξαγωγή δημοψηφίσματος» [Griechisches Parlament stimmt für Referendum]: Η πλειοψηφία των βουλευτών ψήφισε υπέρ της διεξαγωγής δημοψηφίσματος. Στην ομιλία του ο Αλ. Τσίπρας κάλεσε τους ψηφοφόρους να ψηφίσουν κατά των μέτρων λιτότητας. “Η μέρα της αλήθειας για τους δανειστές έρχεται”, δήλωσε. Ο Τσίπρας επιτέθηκε στον W. Schäuble, λέγοντας χαρακτηριστικά “δε θα ζητήσω άδεια από τον κ. Schäuble για το δημοψήφισμα”, ενώ η αξιωματική αντιπολίτευση κατηγόρησε τον Τσίπρα ότι κρύβεται πίσω από τον λαό. 

· Για «κήρυξη πολέμου» μίλησε χθες ο Έλληνας π/θ στην ελληνική βουλή. [Focus]

· Ανεπηρέαστη από τις εξελίξεις στις Βρυξέλλες η ελληνική βουλή αποφάσισε υπέρ του δημοψηφίσματος –οι πολίτες θα αποφασίσουν για νέα μέτρα λιτότητας. [Parlament beschließt Referendum, Zeit]

· Οι Έλληνες απομονώνονται πλήρως: τώρα μόνο ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας μπορεί να εμποδίσει το δημοψήφισμα αρνούμενος να το υπογράψει επικαλούμενος κίνδυνο για τον τόπο. Μ’ αυτό τον τρόπο βέβαια μπαίνει σε «άγνωστα νερά» καθώς κάτι τέτοιο δεν έχει συμβεί από την πτώση της δικτατορίας. [Griechen isolieren sich völlig: Jetzt kann nur noch einer das Referendum stoppen, Focus]

· «Δημοψήφισμα για μία ψευδαίσθηση» (Referendum über eine Illusion). Επί πέντε μήνες διαπραγματεύονται δύο ομάδες, οι οποίες που ζουν πνευματικά σε διαφορετικούς πλανήτες και δεν καταλαβαίνουν ή ακόμα δεν θέλουν να καταλάβουν άλλη γλώσσα από τη δική τους. Όλοι έχουν ευθύνες, τη μεγαλύτερη όμως την έχει ο Τσίπρας, επειδή ποτέ δεν ξεκαθάρισε τί ακριβώς θέλει πέρα από τη διαρκή απαίτηση για περισσότερα χρήματα χωρίς ανταλλάγματα. Υπάρχει κρυφό σχέδιο να οδηγηθεί η Ελλάδα εκτός Ευρωζώνης ή είναι ο μεγαλύτερος τζογαδόρος από όλους στην Ευρωζώνη, ο οποίος μέχρι την τελευταία στιγμή κοροϊδεύει τους ομολόγους του, γνωρίζοντας ότι θα αναγκαστούν να υποχωρήσουν στις απαιτήσεις του υπό το φόβο του πολιτικού χάους; Το πρόβλημα με το δημοψήφισμα είναι ότι δεν τίθεται στη βάση «Ευρώ-Δραχμή», αλλά στο αν οι Έλληνες θα δεχθούν τις δήθεν άδικες απαιτήσεις για λιτότητα των ευρω-εταίρων, χωρίς να τους διευκρινίζεται ότι αν απαντήσουν «όχι» αυτό θα ισοδυναμεί με έξοδο της χώρας από την Ευρωζώνη. Είναι σαν κάποιος να συμβουλεύει το γραμπρό πριν από το γάμο να ξεφορτωθεί τα μη αγαπητά πεθερικά, αποκρύπτοντας ότι και η νύφη δεν θα έρθει στο γάμο. Οι Έλληνες λοιπόν θα κληθούν να αποφασίσουν για κάτι που δεν υπάρχει, για μία ψευδαίσθηση, καθώς οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις απέσυραν την πρότασή τους προς την Ελλάδα. Ο Τσίπρας όμως σε όλη αυτή τη διαδικασία έχει πάρει όμηρο και τον Πρόεδρο της ΕΚΤ Draghi, ο οποίος είναι λογικό να μη θέλει και να μην μπορεί να σταματήσει τη βοήθεια προς την Ελλάδα. Το ερώτημα, αν η Ελλάδα θέλει ή όχι να παραμείνει στην Ευρωζώνη δεν είναι τεχνικό, αλλά πολιτικό και πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο απόφασης από δημοκρατικά εκλεγμένους ανθρώπους, όπως η Merkel, ο Francois Hollande και ο Matteo Renzi, αλλά κυρίως ο Αλέξης Τσίπρας. [Claus Hulverscheidt/ SZ].

· O Τσίπρας οδηγεί την Ελλάδα σε βαθιά νερά –στο χείλος του γκρεμού βρίσκεται η χώρα. Ωστόσο στην Ελλάδα κυριαρχεί πρωτοφανής ηρεμία ενώ στο κοινοβούλιο ο διάλογος που εκτυλίσσεται είναι σουρεαλιστικός, γράφει το Focus. Πολλοί άνθρωποι έχουν νευρικότητα αλλά ταυτόχρονα είναι και κουρασμένοι και απαθείς. [Analyse: Tsipras steuert Griechenland in schwere See]

· Spiegel online: «Ελληνικό δημοψήφισμα: ο ΣΥΡΙΖΑ μεταξύ ελπίδας και φόβου» [Griechenlands Euro-Referendum: Syriza zwischen Hoffen und Bangen]: Το δημοψήφισμα αποφασίστηκε. Ωστόσο η Ελλάδα ελπίζει ακόμη σε μία βελτιωμένη πρόταση εκ μέρους των πιστωτών. Τα κόμματα που τάσσονται υπέρ του Ναι βλέπουν το δημοψήφισμα ως μια ελπίδα να “αναστηθούν”. Μετά τις εκλογές του Ιανουαρίου, σε ΝΔ και ΠΑΣΟΚ ξεκίνησαν εσωκομματικές μάχες. Τώρα τους δίνεται η ευκαιρία να παρουσιάσουν τα κόμματά τους ως εγγυητές της παρουσίας της Ελλάδας στο ευρώ και στη Δύση. 

· «Τώρα η συζήτηση θα πρέπει να στραφεί γύρω από το Grexit» (Jetzt muss über den Grexit diskutiert werden). Η Ευρ. Επιτροπή, το Eurogroup και η Καγκελάριος Merkel έκαναν τα πάντα για να υποχωρήσουν έναντι της Ελλάδας, όμως η Αθήνα δεν ήθελε ποτέ να κάνει πραγματικές παραχωρήσεις. Η προκήρυξη δημοψηφίσματος τώρα δεν είναι κάτι λιγότερο από μία προσβολή προς τους διαπραγματευτικούς εταίρους της ΕλλάδαςΗ κίνηση του Τσίπρα δεν πηγάζει από τα δημοκρατικά του αισθήματα, αλλά από τον πολιτικό υπολογισμό ότι θα καταφέρει να θέσει υπό πίεση τους δανειστές. Οι δανειστές όμως δεν θα πρέπει να υποχωρήσουν. Τώρα θα πρέπει να γίνει συζήτηση περί Grexit και για το πως θα καταστεί δυνατό να βοηθηθούν οι Έλληνες πολίτες. [Andre Tauber/ Welt].

· FAZ online: «Ελλάδα: Grexit σε δόσεις» [Griechenland- Grexit auf Raten], σχόλιο  του W. Mussler: Το μήνυμα του Eurogroup είναι ξεκάθαρο. Εάν η Ελλάδα δε μπορεί πλέον να παραμείνει στον ευρωχώρο, ένας είναι ο υπεύθυνος: η ελληνική κυβέρνηση. Το επιχείρημα του Έλληνα ΥπΟικ. και “παντογνώστη” καθηγητή ότι η έξοδος χώρας από τη Νομισματική Ένωση δεν προβλέπεται στις ευρωπαϊκές συνθήκες, είναι τυπικά σωστό, αλλά στην παρούσα φάση “άσχετο”: Ισχύει ότι δεν υπάρχει δυνατότητα να αποκλειστεί μία χώρα από το eurogroup. Όμως επίσης ισχύει ότι το ελληνικό τραπεζικό σύστημα δε μπορεί να επιβιώσει χωρίς τη βοήθεια της ΕΚΤ. Αποτελεί τραγική ειρωνία το γεγονός ότι η ελληνική κυβέρνηση που εδώ και χρόνια δεν τηρεί τα συμφωνηθέντα των συνθηκών της Ε.Ε., τώρα τις επικαλείται. 

· Ο μαύρος κύκνος προσγειώθηκε στην Ευρώπη –η ελληνική χρεοκοπία και η έξοδος από το ευρώ μοιάζουν πλέον αναπόφευκτες. Το χάος απειλεί τώρα τη χώρα. Θα ήταν θαύμα αν οι πολίτες παραμείνουν ψύχραιμοι. Από αύριο θα φανεί αν η ευρωζώνη είναι πράγματι τόσο καλά θωρακισμένη για ένα Grexit όσο ισχυρίζονταν μέχρι τώρα οι ειδικοί. Οι εντάσεις στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες δίνουν μια πρόγευση για το πόσο αλλάζει το κλίμα. Και  Merkel και Schaeuble πρέπει να εξηγήσoυν στους πολίτες γιατί έδωσαν τόσα χρήματα σε μια χώρα που δε θέλει να βοηθηθεί. Η Δευτέρα θα είναι η μέρα της επίρριψης ευθυνών. [Der schwarze Schwan, Handelsblatt]

· Stern online: «Για όνομα του Θεού! Συνεχίστε να συζητάτε και σώστε την Ευρώπη!» [Um Himmels Willen: Redet weiter und rettet Europa!] σχόλιο του εκδότη του Stern, Andreas Petzold: Οι Έλληνες ήλπιζαν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ, μετά από τόσους μήνες διαπραγμάτευσης, θα υπέγραφε στις Βρυξέλλες και ότι η χώρα θα παρέμενε στο ευρώ. (…) Ο Τσίπρας δε μπόρεσε να τηρήσει τις υποσχέσεις του. (…) Η πλειοψηφία των Ελλήνων των στηρίζουν, όπως δείχνουν οι δημοσκοπήσεις- όσο το ευρώ παραμένει ελληνικό. Τα πράγματα φαίνονται πολύ άσχημα για την Ευρώπη, όμως υπάρχει ακόμη καιρός για συζήτηση, για να παραμεριστούν οι ιδεολογίες και να διατηρηθεί η συνοχή της Ευρώπης και του ευρώ. Υπάρχει ακόμη περιθώριο κάποιων ημερών – αξιοποιείστε το. Γιατί σε μερικά χρόνια τα παιδιά μας θα μας ρωτήσουν: Γιατί αποτύχατε;

 
ΓΑΛΛΙΚΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΙΚΑ ΜΜΕ 
 
· Για «πύρρειο νίκη» του W. Schaueble κάνει λόγο η La Tribune, διατυπώνοντας ερωτηματικά  κατά πόσον η ευρωζώνη θα εξέλθει ενισχυμένη μετά από την σκλήρυνση της στάσης του Eurogroupαπέναντι στην Ελλάδα. Επισημαίνεται πως οι ευρωπαίοι υπουργοί Οικονομικών δείχνουν με τη στάση τους να επιβεβαιώνουν τις αιτιάσεις που τους απηύθυνε ο Α. Τσίπρας ότι θέλουν να ταπεινώσουν τον ελληνικό λαό και όχι μόνο δεν έκαναν δεκτό το ελληνικό αίτημα για παράταση της δανειακής σύμβασης, αλλά ανακοίνωσαν το τέλος του προγράμματος στις 30 Ιουνίου. 
· Την στιγμή αυτή συντελείται ένα «ανήκουστο» γεγονός για τα δεδομένα της ευρωζώνης, καθώς η Ελλάδα έχει de facto αποκλειστεί απ’ αυτήν. Είναι μάλιστα χαρακτηριστικό ότι ο J. Dijsselbloem ζήτησε από τον Γ. Βαρουφάκη να αποχωρήσει από την αίθουσα της συνεδρίασης προκειμένου το Eurogroup να εξετάσει την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί και να οργανώσει την έξοδο της Ελλάδας από την ζώνη του ευρώ.  Μια αυθεντική «επίδειξη δύναμης», της οποίας όμως η νομιμότητα είναι «αμφιλεγόμενη».  Πρόκειται για μια νίκη του W. Schaueble που επέβαλλε την σκληρή γραμμή του για ανάγκη σεβασμού των κανόνων της ευρωζώνης έναντι της διαφύλαξης της συνοχής της. Μπορεί ο M. Sapin να ισχυρίζεται ότι θέλει να κρατήσει την Ελλάδα στην ευρωζώνη, αλλά οι δηλώσεις αυτές δεν συνάδουν με την νέα ταπείνωση που συντελέστηκε χτες το βράδυ σε βάρος της Ελλάδας. 
· Την σκυτάλη παίρνει τώρα η ΕΚΤ, η οποία καλείται να κάνει την «βρώμικη δουλειά» σε βάρος της Ελλάδας. Από την στιγμή που διαπιστώσει την διακοπή των διαπραγματεύσεων και την μη επίτευξη συμφωνίας, η ΕΚΤ είναι υποχρεωμένη με τον ένα ή τον άλλο τρόπο να διακόψει την παροχή ρευστότητας προς τις ελληνικές τράπεζες. Ωστόσο η θέση της είναι αυτή τη στιγμή δύσκολη, καθώς ναι μεν η συνέχιση της παροχής ρευστότητας αντιβαίνει στις συνθήκες, εντούτοις η διακοπή της θα έθετε τέλος στην δέσμευσή της να σώσει το ευρώ «με οποιοδήποτε τίμημα». Θα ήταν σαν να άνοιγε το κουτί της Πανδώρας για την ευρωζώνη. 
· Η ευθύνη για την εξέλιξη αυτή βαρύνει την Merkel,  η οποία, αρνούμενη μια πολιτική διαπραγμάτευση με την Ελλάδα, οδήγησε στο αδιέξοδο του Eurogroup και άφησε τον δρόμο ελεύθερο στον W. Schaueble να επιβάλει την σκληρή γραμμή του. Σημειώνεται πως το Eurogroup αρνήθηκε να νομιμοποιήσει το ελληνικό δημοψήφισμα γιατί δεν ήθελε να αναλάβει το ρίσκο μιας απόρριψης από τον ελληνικό λαό των προτάσεων που έχει υποβάλλει στην Ελλάδα. Ακόμη, το Eurogroup είδε το δημοψήφισμα σαν μια χρυσή ευκαιρία να απαλλαγεί μια και καλή από την κυβέρνηση Τσίπρα που αποτελεί ξένο σώμα στους κόλπους του επιχειρώντας να τον εξωθήσει σε παραίτηση. 
· Τι πρόκειται όμως να συμβεί από εδώ και πέρα; Το πλάνο του δημοψηφίσματος δείχνει να είναι «στον αέρα», καθώς το ερώτημα που θα τεθεί καθίσταται ανυπόστατο και κενό νοήματος από την στιγμή που οι δανειστές δεν θα υφίστανται πλέον από τις 30 Ιουνίου. Ο Α. Τσίπρας πρέπει να βρει έναν τρόπο να βγει από το αδιέξοδο και οι επιλογές του είναι λιγοστές: Μπορεί να «συνθηκολογήσει» και να αποδεχτεί τους όρους των δανειστών μέχρι τις 30 Ιουνίου χωρίς να προσφύγει στην λαϊκή ετυμηγορία, κάτι που όμως δεν θα το αντέξει πολιτικά.  Από την άλλη μεριά,  μπορεί να ετοιμάσει την έξοδο της χώρας από την ευρωζώνη θέτοντας την Merkel ενώπιον μιας «ιστορικής ευθύνης». Μπορεί βέβαια να πάρει αυτό το ρίσκο, αλλά είναι σαφές ότι δεν μπορούμε καθόλου να αποκλείσουμε ότι το Βερολίνο θα αφήσει την Ελλάδα στην τύχη της. Φαίνεται ότι για την ώρα ο Έλληνας πρωθυπουργός κάνει την δεύτερη επιλογή, υιοθετώντας μια παθητική στάση που θέτει τους Ευρωπαίους αντιμέτωπους με τον κίνδυνο ενός Grexit.
· Καταλήγοντας, ο αρθρογράφος υποστηρίζει ότι η φύση της ευρωζώνης έχει πλέον αλλάξει, καθώς έχουν δημιουργηθεί χώρες «δύο ταχυτήτων». Η άρνηση από την πλευρά των εταίρων του ελληνικού δημοψηφίσματος επιτείνει την κριτική για το έλλειμμα δημοκρατικότητας που χαρακτηρίζει την ΕΕ., κάτι που θα αποτελέσει «βούτυρο στο ψωμί» των απανταχού ευρωσκεπτικιστών.   Εάν εξάλλου συμβεί το Grexit, οι πολέμιοι της ευρωζώνης θα το χρησιμοποιήσουν στρέφοντας τα βέλη τους σε κάποια άλλη χώρα. Εάν η κατάσταση στην Ελλάδα επιδεινωθεί, θα καταγγείλουν την απάνθρωπη μεταχείριση που επιφυλάσσει η ευρωζώνη στα μέλη της, ενώ εάν η κατάσταση στην Ελλάδα βελτιωθεί θα το επικαλούνται ως απόδειξη ότι πρέπει κι άλλες χώρες να δοκιμάσουν την τύχη τους εκτός ευρώ. Σε κάθε περίπτωση, ο μη αναστρέψιμος χαρακτήρας του ευρώ θα έχει υποστεί ανεπανόρθωτο πλήγμα. («Grèce : la victoire à la Pyrrhus de Wolfgang Schäuble» - Romaric Godin). 
· Εάν ο Α. Τσίπρας πίστευε ότι με την αναγγελία του δημοψηφίσματος θα κατάφερνε  να «γονατίσει» ή έστω να διχάσει τους εταίρους, βγήκε τελικά γελασμένος, εκτιμά η Liberation. Συνέβη ακριβώς το αντίθετο στη χτεσινή συνεδρίαση του Eurogroup,  όπου κανείς δεν μπορούσε να κατανοήσει την «ωμή αδιαλλαξία» που επέδειξε ο Α. Τσίπρας από την στιγμή που βρισκόμασταν στο «παρά πέντε» μιας συμφωνίας. Κατά την διάρκεια της συνεδρίασης του Eurogroup, καμία χώρα  - πλην της Γαλλίας - δεν είδε θετικά το ελληνικό αίτημα για παράταση του προγράμματος. Απηυδισμένοι από τις μακρές διαπραγματεύσεις, οι υπουργοί Οικονομικών δεν θέλησαν να κάνουν στον Α. Τσίπρα αυτό το δώρο: Θα κάνει μεν το δημοψήφισμά του, αλλά χωρίς την βοήθεια της Ευρώπης, ρισκάροντας έτσι να οδηγήσει την χώρα του σε μια χρηματοπιστωτική και οικονομική κατάρρευση. 
· Με τον τρόπο αυτό φτάσαμε στην ρήξη και το Grexit – που αποτελούσε μια επιθυμητή εξέλιξη για πολλούς υπουργούς - βρίσκεται πλέον στα κεφάλια όλων από εδώ και πέρα. Τι πρόκειται να ακολουθήσει; Σήμερα συνεδριάζει η ΕΚΤ και ελλείψει συμφωνίας θα αποφασίσει να διακόψει την παροχή ρευστότητας προς τις ελληνικές τράπεζες. Σύμφωνα με μια ευρωπαϊκή πηγή, «η συνέχιση της βοήθειας αυτής ενθάρρυνε την εκροή καταθέσεων, με τον λογαριασμό να βαρύνει τους ευρωπαίους φορολογούμενους. Πρόκειται για ένα βαρέλι χωρίς πάτο, καθώς, μόνον την εβδομάδα αυτή, 1,6 δις ευρώ που δόθηκαν στις ελληνικές τράπεζες κατέληξαν στις τσέπες των ελλήνων καταθετών».  Εάν η Ελλάδα υιοθετήσει ένα νόμο που θα προβλέπει το κλείσιμο των τραπεζών και τα capital controls, η ΕΚΤ θα μπορούσε να επέμβει για να αποφευχθεί η κατάρρευση των ελληνικών τραπεζών, αλλά κάτι τέτοιο είναι κάθε άλλο παρά σίγουρο διότι τα «γεράκια» της ΕΚΤ θα μπορούσαν να επικαλεστούν ότι η στάση της κυβέρνησης Τσίπρα παρεμποδίζει την επιστροφή στην κανονικότητα για πολύ καιρό. Εάν από την άλλη μεριά η Ελλάδα δεν υιοθετήσει έναν νόμο που προβλέπει την επιβολή αυστηρών ελέγχων στην κίνηση κεφαλαίων, η ευρωζώνη θα διακόψει κάθε κανάλι που την συνδέει με το ελληνικό χρηματοπιστωτικό σύστημα προκειμένου να αποφύγει την διάχυση των επιπτώσεων από την κατάρρευσή του.  Είναι ως εκ τούτου σαφές ότι εάν η Ελλάδα δεν απομονωθεί από μόνη της, θα είναι η ίδια η ευρωζώνη που θα το πράξει. Στην δεύτερη περίπτωση, είναι θέμα ημερών και όχι εβδομάδων να καταρρεύσει το ελληνικό τραπεζικό σύστημα ελλείψει ρευστού. 
· Ο αρθρογράφος χαρακτηρίζει «σουρεαλιστικό» το ελληνικό δημοψήφισμα, καθώς το ερώτημα έχει πλέον ξεπεραστεί από τα γεγονότα, ενώ εκφράζει την άποψη ότι θα έπρεπε να αφορά την παραμονή ή όχι της Ελλάδας στην ζώνη του ευρώ. Ακόμη, θεωρεί πιθανότερη την επικράτηση του «όχι» λόγω της διατύπωσης του ερωτήματος που δεν προσφέρει καμία αναπτυξιακή προοπτική στον ψηφοφόρο παρά μόνον αυξήσεις φόρων και μειώσεις συντάξεων. 
· Σε ό,τι αφορά το τι μέλλει γενέσθαι με την Ελλάδα, ο αρθρογράφος εκτιμά ότι εφόσον κινούμαστε σε αχαρτογράφητα νερά, το μέλλον είναι άδηλο, αν και μπορεί κανείς να φανταστεί την Ελλάδα να παραμένει τυπικά στην ευρωζώνη, χωρίς όμως την βοήθεια της ΕΚΤ. Κάτω από τις συνθήκες αυτές, θα πρέπει η Ελλάδα να προχωρήσει στην εισαγωγή ενός παράλληλου νομίσματος για την πληρωμή μισθών και συντάξεων ακολουθώντας το παράδειγμα της Κούβας, όπου επίσης κυκλοφορεί διπλό νόμισμα. Στερημένη την πρόσβαση σε ευρώ, η Ελλάδα μπορεί βεβαίως να φύγει μόνη της από την ευρωζώνη. Και στις δύο περιπτώσεις πάντως, η κατάσταση θα είναι «κάθε άλλο παρά ειδυλλιακή», διότι δεν θα έχει την δυνατότητα πρόσβασης στις χρηματαγορές και θα  πρέπει να ζήσει με τα δικά της μέσα («Le "Grexit" au bout de la semaine?» - Jean Quatremer). 

files/chronosmag/themes/theme_one/faviconXronos.png

  ΧΡΟΝΟΣ 26 (06.2015)