Μουσική Πράξη – Εαρινό Εξάμηνο – Οδηγός (πιο) Νέων

 

Για τη Μαργαρίτα Δαλμάτη

 

Μάρκελλος Χρυσικόπουλος

 

«Μουσική δεν μαθαίνεις στο ωδείο. Στο ωδείο ίσως και να μάθεις το συντακτικό, τη γραμματική, την προσωδία της – όπως μια γλώσσα. Πιθανότατα ούτε καν αυτά αφού κάποιοι κανόνες λειτουργούν μόνο σε ιδανικές συνθήκες εργαστηρίου, περίπου σαν λατινικά δέσμης, και φυσικά μόνο σε περίπτωση που είσαι πραγματικά τυχερός. Αν θες να μάθεις μουσική, μην πας σε ωδείο. Πέρνα από μπροστά και συνέχισε μέχρι την πρώτη γωνία. Στάσου. Άκου την κίνηση των δρόμων και τις φωνές. Άκου τους αργυραμοιβούς και τους τελώνηδες και ό,τι κέρμα τύχει να πέσει κάτω. Άκου τα πεζοδρόμια των παραβολών και των θαυμάτων. Αν δεν βαρέθηκες ήδη, γίνε ποιητής ή ξεναγός ή καλύτερα θηριοδαμαστής. Γίνε καταρχήν κοινωνός και μετά ξαναπροσπάθησε. Επίμεινε. Επαναλάμβανε αυτή την άσκηση καθημερινά έως ότου ο φαύλος κύκλος γίνει είτε σπείρα είτε κάτι άλλο. Λέγεται ότι η μελέτη στη μουσική είναι τα καταναγκαστικά έργα των σκλάβων. Μη σου προκαλεί πάντως αποστροφή αυτό εκτός αν έχεις βλέψεις Καίσαρα. Λέγεται επιπλέον πως σπουδαία έργα της ανθρωπότητας δημιουργήθηκαν με τον ιδρώτα και το αίμα τους. Εσύ καλού κακού κράτα τα προσχήματα. Όταν τελικά τα δάχτυλά σου τρέξουν γρήγορα στα πλήκτρα, μην ενθουσιαστείς αλλά σήκω να κάνεις μια ελαφριά υπόκλιση. Εννοώ να χαίρεσαι μόνο όταν θα είναι δυσκίνητα. Και ακόμη όταν παίζεις μια λάθος νότα – διότι μόνο έτσι θα απολαύσεις –όταν περάσει– έστω τη μία μοναδική στιγμή που δικαιούσαι. Προειδοποιώ, αν η στιγμή ξανάρθει να είσαι ευγενικός. Πες ένα ευχαριστώ, καθώς τέτοιες στιγμές δεν περισσεύουν από κανέναν. Πες μόνο ευχαριστώ, δεν χρειάζεται έκδοση παραστατικών, δεν χρειάζονται ούτε ασπασμοί ούτε και καμιά χειραψία. Εξάλλου τα χέρια σου να είναι βρόμικα όταν ακουμπάς το όργανο. Από τα νύχια μέχρι τους αγκώνες τουλάχιστον. Με τους λεκέδες που άφησε η νύχτα και προπαντός η μέρα. Μην προσεγγίζεις το μουσικό σώμα αποστειρωμένος σαν χειρουργός. Το μουσικό σώμα δεν είναι άρρωστος στο λοιμωδών. Είπαμε, κράτα τα προσχήματα.

Επίσης το σώμα της μουσικής δεν είναι αντίδωρο για να κάνει ψίχουλα. Μη φανείς άρα ούτε παραδουλεύτρα ούτε επαίτης στην όποια προσπάθεια να τα μαζέψεις. Για σιγουριά, σκέψου το λάδι που αφήνει μούργα. Από μόνο του είναι πικρό αλλά αυτό προς το παρόν δεν έχει καμιά ιδιαίτερη σημασία. Αντιθέτως, είναι σημαντικό επειδή λερώνει να είσαι ντυμένος στα άσπρα – είχες ασφαλώς κάποτε μάθει πως οτιδήποτε άλλο είναι ντροπή για έναν μάγειρα. Ίσως ούτε αυτό το τελευταίο να έχει σημασία, θα εξαρτηθεί όπως και τα υπόλοιπα από ένα νεύμα σου, όταν και εφόσον – άρα θέλω να πιστεύω ότι δεν θα χρειαστεί να επανέλθω λεπτομερέστερα. Τώρα όμως, και για να μην παίζουμε με τις λέξεις, εσύ πιο απλά λέγε τα όλα αυτά μελωδία, ζύμη, πηλό ή μαρμαρόσκονη. Μπετόν ή λάσπη. Αν σε φοβίζει η λάσπη, μην κάνεις μουσική διότι θα βρεθείς να συναλλάσσεσαι με νόμισμα που δεν κατέχεις. Ξέχασα να πω ότι το ταλέντο δεν θα σου φτάσει γιατί δεν σου ανήκει. Η μουσική δεν σου ανήκει. Τίποτα δεν σου ανήκει. Ούτε τα ερωτήματα ούτε οι απαντήσεις. Είναι όλα σαν παιδιά που σε διάλεξαν για να γίνεις νονός και μάλιστα εφήμερα. Δεν είσαι ο πατέρας. Κάνε τη βάφτιση κομψά. Διαφύλαξε τις ισορροπίες και μη φοβηθείς να αφήσεις το στίγμα σου, διακριτικά σε μια γωνία ως carte de visite. Επίτρεψε στην περιέργεια να σε οδηγήσει. Σαν μικρό παιδί που βάζει φωτιά σε ένα σκαθάρι ή κόβει τα φτερά μιας πεταλούδας, άσε τις νότες μπροστά σου ακρωτηριασμένες και υποσχέσου μια μέρα να τελέσεις αντίστροφα το θαύμα της δημιουργίας εκ του ελαχίστου. Μη βιαστείς να αθετήσεις τον λόγο σου. Έχεις χρόνο. Ο χρόνος εν τω μεταξύ ας δεχθεί το σχήμα των ακροδακτύλων σου. Θα έλεγα πιο σωστά της στοματικής σου κοιλότητας, αλλά δεν θέλω να μπω σε τεχνικές λεπτομέρειες. Τέλος πάντων πάρ’ τον από το χέρι σαν να μη συμβαίνει τίποτα. Ύπουλα, κοιτώντας από την άλλη μεριά, αν έχεις βέβαια προβλέψει άλλη μεριά. Έπειτα μεταμόρφωσέ τον από τσίχλα σε φούσκα. Από ζώο σε βρυχηθμό. Ανάπνευσε επιτούτου. Είπαμε, μη βιαστείς και μη διστάσεις καθώς η μουσική είναι κάπου εκεί γύρω και περιμένει να την πάρεις ως τρένο εν κινήσει. Θυμήσου, δεν είσαι μύστης. Είσαι κονφερανσιέ στο μυστήριο κάποιου που χρειάστηκε να απουσιάσει. Είσαι ο διάκονος στη μεσοτοιχία. Είσαι και η μηχανή και ο Θεός μαζί αλλά υπολείπεσαι δραματικά του αθροίσματος των μερών σου. Αν χρειαστεί, κρύψε για λίγο την προβοσκίδα σου, πιες κάτι που να σε ξεπερνάει και αφουγκράσου. Για να επιστρέψουμε στην αρχή μας, σε συμβουλεύω αν ακούσεις κάτι να μην το τρομάξεις. Και κυρίως μην ξεχνάς, οι νότες εντέλει είναι σαν τις συλλαβές. Γι’ αυτό μην αποσπάσει πολύ την προσοχή σου ό,τι άκουσες και ό,τι μόλις διάβασες. Τα κόλπα του ζογκλέρ λαμβάνουν χώρα από κάτω».

 

files/chronosmag/themes/theme_one/faviconXronos.png

 

 

  ΧΡΟΝΟΣ 13 (05.2014)