πολιτική για το βιβλίο – η επόμενη μέρα

 

Λάμπρος Ιωάννου*

 

Στον απόηχο της προχειρότητας (κατ’ άλλους, «αυτοσχεδιασμού» και αφερεγγυότητας) των εξαγγελιών του αναπληρωτή υπουργού Πολιτισμού κ. Τζαβάρα, τα ερωτήματα σχετικά με την πολιτική για το βιβλίο επανέρχονται στην επικαιρότητα με μεγαλύτερη έμφαση. Ποια περιθώρια υπάρχουν για τον σχεδιασμό και την άσκηση δημόσιας πολιτικής, σε μια εποχή συρρίκνωσης της αγοράς του βιβλίου, λόγω της ύφεσης, και δραστικής περιστολής των δαπανών του δημοσίου τομέα, ο οποίος καλείται να μειώσει τα ελλείμματά του; 

Μία βασική κατεύθυνση στο δίλημμα αυτό είναι η απορρόφηση ευρωπαϊκών πόρων των διαρθρωτικών ταμείων, οι οποίοι εξακολουθούν να εισρέουν στη χώρα, μέσω του Ε.Σ.Π.Α., ως αντιστάθμισμα (και εκ παραλλήλου) με τα μέτρα λιτότητας. Βασικοί θεσμοί σύγχρονου πολιτισμού όπως το Φεστιβάλ Κινηματογράφου, η Έκθεση Βιβλίου, η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης και η Φωτο-μπιενάλε της Θεσσαλονίκης και εσχάτως η art Athina, εντάχθηκαν σε αυτές τις χρηματοδοτήσεις. Ενόψει του σχεδιασμού του νέου κύκλου του περιφερειακού προγράμματος για τη χώρα μας, οι δυνατότητας οφείλουν να διευρυνθούν, αναζητώντας σχέδια «ώριμα» για ένταξη και φορείς με επάρκεια και εμπειρία στον προγραμματισμό και την υλοποίησή τους (το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου ήταν και παραμένει ένας από αυτούς).

Η «αναγκαία» διέξοδος προς τις ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις δίνει απάντηση σε μια σειρά από επίκαιρα, πιεστικά ερωτήματα, που αφορούν τη χρηματοδότηση των δράσεων για την ενθάρρυνση της ανάγνωσης στο σχολείο, τους νέους, τους εργαζόμενους, τους ανέργους, τους μετανάστες κ.λπ., την υποστήριξη των δανειστικών βιβλιοθηκών, τη δημιουργία ψηφιακών βιβλιοθηκών και την ενσωμάτωση της ψηφιακής τεχνολογίας στην εκπαίδευση.

Ο πολιτικός σχεδιασμός όμως οφείλει, εξ ορισμού, να μην απευθύνεται μόνο σε διαχειριστικό επίπεδο (εξοικονόμηση πόρων κ.ο.κ.), αλλά να προετοιμάζει το έδαφος για την υπέρβαση της κρίσης. Έννοιες όπως η αξιολόγηση, η προστιθέμενη αξία, η αποτελεσματικότητα και η ανταποδοτικότητα εντάσσονται προφανώς σε αυτή την οπτική (υποκαθιστώντας «οριζόντιες» και επίπεδες αντιμετωπίσεις): ποιες είναι οι αιχμές διεξόδου από την κρίση;

Εδώ βρίσκεται το μεγαλύτερο πρόβλημα. Ποιος «αντέχει» να πάρει το βάρος επιλογών αντικειμενικότητας και αξίας, απέναντι στην πελατειακότητα και την ευνοιοκρατία, η οποία δείχνει πάλι να κερδίζει, απρόσμενα, τη μάχη ως μορφή κυρίαρχης ηθικής υπονόμευσης την ίδια ώρα που η χώρα διέρχεται μία από τις σοβαρότερες, ιστορικά, κρίσεις της; (επιχειρηματίες διοργανώνουν συνέδρια και συμμετέχουν σε διεθνείς εκθέσεις βιβλίου με όλα τα έξοδα πληρωμένα από το κράτος, συνδικαλιστές τρέφονται αποκλειστικά από το στρεβλό σύστημα των πανεπιστημιακών συγγραμμάτων κ.λπ.). Και κατά πόσον οι θεσμοί της γνώσης και του πολιτισμού (μια και μιλάμε για το βιβλίο) μπορούν να αφεθούν να λειτουργήσουν ανενόχλητοι σε ένα πλαίσιο επιλογών αντικειμενικότητας και γούστου, στο κοινωνικό πεδίο του λεγόμενου «χώρου του βιβλίου», με ό,τι τον συναπαρτίζει – επιλογών χωρίς τις οποίες δεν είναι δυνατόν να υπάρξει πολιτιστική πολιτική;

Ή, αλλιώς Πώς (δεν) αυτοκτονούν οι Ασσύριοι, παραφράζοντας τον εύγλωττο τίτλο της ποιητικής συλλογής της Δήμητρας Χριστοδούλου.

 

 

Διαβάστε τον απολογισμό της 10ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης:

Μανώλης Πιμπλής, «Οι Άγγλοι, ο Καβάφης και η σκιά του ΕΚΕΒΙ», Τα Νέα:http://www.tanea.gr/news/culture/article/5017942/oi-aggloi-o-kabafhs-kai-h-skia-toy-ekebi/

Γιάννης Μπασκόζος, «Έκθεση βιβλίου στη Θεσσαλονίκη – χωρίς στίγμα», Ο Αναγνώστης: http://www.oanagnostis.gr/%CE%AD%CE%BA%CE%B8%CE%B5%CF%83%CE%B7-%CE%B2%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%BF%CF%85-%CF%83%CF%84%CE%B7-%CE%B8%CE%B5%CF%83%CF%83%CE%B1%CE%BB%CE%BF%CE%BD%CE%AF%CE%BA%CE%B7-%CF%87%CF%89%CF%81%CE%AF%CF%82/

Όλγα Σελλά, «ΔΕΒΘ, χωρίς συντονισμό και με κενά», Η Καθημερινήhttp://news.kathimerini.gr/4Dcgi/4Dcgi/_w_articles_columns_2_21/05/2013_521082

Δήμητρα Ρουμπούλα, «Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης: “Ήταν άνευρη, χωρίς στίγμα”», Έθνοςhttp://www.ethnos.gr/article.asp?catid=22808&subid=2&pubid=63831000

Σάκης Αποστολάκης, «Έλειπε η χαρά της γιορτής», Ελευθεροτυπίαhttp://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=364684

Παρή Σπίνου, «Ξεκίνησε με μεγάλες προσδοκίες, κατέληξε παζάρι βιβλίου για ντόπιους», Η Εφημερίδα των Συντακτώνhttp://www.efsyn.gr/?p=51922

Πόλυ Κρημνιώτη, «Ο Τζαβάρας, η έκθεση, οι Κινέζοι και το... “μπάχαλο”», Η Αυγήhttp://www.avgi.gr/article/330295/o-tzabaras-i-ekthesi-oi-kinezoi-kai-to-mpaxalo-

Γιώργος Σκαμπαρδώνης, «Το βιβλίο προηγείται», Μακεδονία, Θεσσαλονίκη: http://www.makthes.gr/news/permanent/104689/

«Ανάμικτα συναισθήματα άφησε η Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης», Αγγελιοφόροςhttp://www.agelioforos.gr/default.asp?pid=7&ct=4&artid=179405

Γιώργος Κορδομενίδης, «Ηθικό δίδαγμα: Στους υπουργούς καλύτερα να μην αντιμιλάμε», parallaxi: http://www.parallaximag.gr/parallax-view/ithiko-didagma-stoys-ypoyrgoys-kalytera-na-min-antimilame

Βάνα Χαραλαμπίδου, «Σε ρόλο Σπύρου Καλογήρου», parallaxi: http://www.parallaximag.gr/parallax-view/se-rolo-spyroy-kalogiroy

Γιάννης Γκροσδάνης, «Τι είδαμε στην Έκθεση Βιβλίου», Εξώστης: http://www.exostispress.gr/Article/ti-eidame-stin-kthesi-bibliou-0

 

files/chronosmag/themes/theme_one/faviconXronos.png

 

 

σελ. 1 (από: 1) ΧΡΟΝΟΣ 02 (06.2013) < προηγ. άρθρο     |     επόμ. άρθρο >