Οι τροϊκανοί είναι «φίλοι» μας

Πέρα από τυχόν συναισθηματισμούς και απογοητεύσεις που εύλογα προκαλούν αποφάσεις σαν αυτή του κουρέματος, εκείνο που πρέπει να κατανοήσουν όλες οι κοινωνίες που πλήττονται είναι ότι μέλημα όλων των «παικτών» που συμμετέχουν στη διαχείριση της κρίσης είναι πρωτίστως η προάσπιση των εθνικών και πολιτικών τους συμφερόντων και δευτερευόντως η επίδειξη αλληλεγγύης προς τα πληττόμενα κράτη. Στους παραπάνω «παίκτες» πρέπει να συμπεριληφθούν και χώρες που παρουσιάστηκαν ως προαιώνιοι σύμμαχοι όπως η Ρωσία. Με αυτή την έννοια, ακόμη και μια τόσο ακραία απόφαση όπως το κούρεμα δεν πρέπει να μας προξενεί κατάπληξη από τη στιγμή που εξυπηρετεί τις πολιτικές επιδιώξεις των συγκεκριμένων «παικτών».

Την ίδια στιγμή το κούρεμα καταδεικνύει ότι όσο περνά ο καιρός όλα τα «ταμπού» που σχετίζονται με τη διαχείριση της κρίσης αποδομούνται. Από τη στιγμή που οι πολιτικές και οικονομικές ελίτ αποφάσισαν να βάλουν χέρι στα «άγια των αγίων» των τραπεζικών καταθέσεων, όλα είναι πιθανά. Κάτι που αποδεικνύει άλλωστε και η δήλωση του Γερούν Ντάισσελμπλουμ με την οποία παρουσίασε το «κούρεμα» σαν μοντέλο για την επίλυση τραπεζικών προβλημάτων στην Ευρωζώνη, έστω και αν την ανασκεύασε κατόπιν στο τουίτερ. Ίσως αυτή η αποδόμηση των ταμπού θα πρέπει να αποτελέσει μία αφορμή ώστε όλες οι κοινωνίες των πληττόμενων κρατών να προχωρήσουν σε μία συζήτηση όλων των εναλλακτικών προτάσεων για έξοδο από την κρίση χωρίς αποκλεισμούς και φοβίες.

Αυτό που πραγματικά σοκάρει όμως στην απόφαση του κουρέματος είναι ότι το Eurogroup αγνόησε την πιθανότητα πως μια τέτοια απόφαση θα μπορούσε να ενσπείρει τον πανικό στις αγορές γενικότερα και στις κοινωνίες των πληττόμενων κρατών ειδικότερα. Εκ των πραγμάτων, το ρίσκο που ανέλαβαν, δικαιώθηκε. Την ίδια στιγμή πληθαίνουν οι φωνές που αμφισβητούν την ορθότητα της επιλογής της παραμονής στην Ευρωζώνη για τα κράτη που έχουν πληγεί από τις πολιτικές «διάσωσης». Μένει να φανεί αν αυτές οι «φωνές», που σε κάθε χώρα προέρχονται από διαφορετικούς πολιτικούς χώρους, θα μπορέσουν να προτείνουν πειστικές και βιώσιμες εναλλακτικές πολιτικές εξόδου από την κρίση.

 

Το Σχέδιο Ανάν

Ό,τι έχουμε σημειώσει μέχρι τώρα θα μπορούσε να ισχύει και για κάθε άλλη χώρα της οποίας πλήττεται η οικονομία. Αν υπάρχει κάτι ιδιαίτερο στην περίπτωση της Κύπρου που δεν θα μπορούσε να συναντηθεί σε κανένα άλλο κράτος είναι το ότι στο πεδίο του δημόσιου λόγου συνδέεται η απόφαση του Eurogroup για κούρεμα με το «επάρατο» Σχέδιο Ανάν. Μνημονιακοί και αντιμνημονιακοί, αριστεροί και δεξιοί, «νενέκοι» και «τουρκοφάγοι», Ελλαδίτες και Ελληνοκύπριοι, πολιτικοί και τραγουδιστές δεν δίστασαν από την πρώτη στιγμή να υποδείξουν τα αόρατα νήματα που συνδέουν αυτές τις δύο ιστορικές στιγμές της ελληνοκυπριακής κοινότητας. Κανείς δεν εξήγησε όμως πώς συνδέονται, από τη μια, ένα σχέδιο επανένωσης του νησιού, το οποίο βασίστηκε στις αρχές της «διζωνικής και δικοινοτικής ομοσπονδίας», συνδιαμορφώθηκε από τις κυβερνήσεις του Γλαύκου Κληρίδη και του Τάσσου Παπαδόπουλου και δόθηκε στο λαό για έγκριση με δημοψήφισμα, με μία αιφνιδιαστική και προβληματική απόφαση του Eurogroup, από την άλλη, για τη στήριξη της κυπριακής οικονομίας. Το μόνο που προσφέρθηκε ως εξήγηση είναι οι προσφιλείς θεωρίες συνωμοσίας. Και αν το 2004 οι δράκοι του παραμυθιού ήταν οι Τούρκοι, οι Αμερικάνοι, οι Βρετανοί και τα πειθήνια όργανά τους, συμπεριλαμβανομένου του Ο.Η.Ε., τώρα ο διεθνής παράγοντας παίρνει την εκδίκησή του για το «όχι» στο Σχέδιο Ανάν μέσω της Άνγκελα Μέρκελ. Αναμφίβολα αυτοί οι λογικοί ακροβατισμοί είναι διασκεδαστικοί. Το μόνο που καταφέρνουν όμως είναι να ρίχνουν νερό στο μύλο της διαίρεσης των δύο κοινοτήτων που κατοικούν στο νησί και να ενισχύουν αυτή την αίσθηση του «ανάδελφου έθνους» που είναι τόσο προσφιλής στην Ελλάδα και στην Κύπρο.

 

ΧΡΟΝΟΣ, τεύχος ΜΗΔΕΝ, σελ. 66 < προηγ. σελίδα     |     επόμ. σελίδα >